Dalak Hastalıkları Ve Ameli̇yatı (Laparoskoi̇k Splenektomi̇)

Karın boşluğunun sol üst arka bölgesinde ve diyafram kasının altına bulunan dalak, ortalama bir insan yumruğu boyutundadır. Dalak diyafram, kalın bağırsak, pankreas, mide ve sol böbreğe uzanan bağ dokularla bağlıdır. Özellikle travmatik yaralanmalardan çokça etkilenen ve karın içinde kanamalara sebep olan dalak organının uzunluğu 15 cm’yi, ağırlığı da 500 gramı geçerse bu durum dalak büyümesi olarak değerlendirilir. Dalağın vücuttaki temel işlevlerinden biri kanın süzülmesini sağlamak ve bozulan kan hücrelerini ayıklamaktır. Dalak, vücudumuzdaki tüm kanı her yirmi dakikalık periyotlarda bir süzer. Bununla birlikte bağışıklık sistemimizin birtakım mikroplara karşı direnç göstermesini sağlar. Adana’da hastalarına hizmet veren Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Nurkan Törer, dalak hastalıkları ve ameliyatı hakkında bilinmesi gerekenleri anlattı.
Dalak Ameliyatı (Splenektomi) Nedir?
Dalak ameliyatı dalağın cerrahi bir operasyonla vücuttan çıkarılmasıdır. Vücudumuzun bağışıklık sistemi için önemli bir rol oynayan dalak organı, kan hücrelerinin üretilmesi ve bozulmuş kan hücrelerinin filtrelenmesi gibi önemli işlevler üstlenir. Fakat kimi durumlar neticesinde doktorlar dalağın vücuttan cerrahi olarak çıkartılmasına karar verebilirler.
Dalak Ameliyatı (Splenektomi) Neden Yapılır?
Dalak ameliyatını gerekli kılan durumları sıralamamız gerekirse:
Dalak Yaralanması
Kaza ve travmaların ardından dalakta meydana gelen yırtılmalar ciddi hasara yol açarlar. Bu gibi durumlarda hasta iç kanama tehlikesine karşı acilen ameliyata alınabilir.
Dalak Kist ve Tümörleri
Dalakta çeşitli sebeplerle bazı tümörler gelişebilir. Bu tümörlerin kötü huylu olanları veya ağrı yapanları var ise dalağın ameliyatla alınması gerekebilir. Bazı lenfoma ve lösemi çeşitlerinde dalağın tutulması sonrası dalağın alınması gündeme gelebilir.
Sıklıkla Kist Hidatik hastalığı da dalakta karşımıza çıkabilmektedir.
Dalak Büyümesi (Splenomegali)
Bazı hastalıklar dalak organının anormal biçimde büyümesine neden olabilir. Bu gibi durumlarda dalakta aşırı miktarda kan birikmeye başlar. Bu durum zamanla dalağın işlevlerini normal şekilde yerine getirmesine engel olur.
Kan Hastalıkları
Bazı kalıtsal kan hastalıkları (orak hücreli anemi, talasemi v.b) dalağın vücuttan çıkartılmasını gerektirebilir. Bu hastalıklar sağlıklı kırmızı kan hücrelerinin dalakta yok olmasına yol açabilmektedir.
İmmün Trombositopenik Purpura (ITP)
Bir çeşit bağışıklık sistemi bozukluğu olan bu durum trombositlerin anormal şekilde hasar görmesine neden olur. Sonrasında kanama riski artış gösterir. Bu gibi durumlar dalak ameliyatının yapılmasını gerektirebilmektedir.
Dalak Ameliyatı Öncesi Hazırlıklar
Dalak ameliyatından önce doktor, hastanın genel sağlık durumunu kapsamlı şekilde değerlendirir. Hastanın hem fiziksel hem de psikolojik olarak ameliyata hazırlanması sağlanır. Operasyondan önce uygulanacak adımlar şu şekildedir:
- Cerrah hastanın tıbbi geçmişini ve mevcut genel sağlık durumunu ayrıntılı şekilde değerlendirir. Özellikle kan hastalıkları için yapılması planlanan dalak ameliyatlarında Hematoloji bölümü doktorları tarafından değerlendime önemlidir. Hematoloji doktorları ameliyat öncesi ve sonrası dönemdelerde takip ve tedavi planına destek olurlar. Ameliyatın gerekli olup olmadığına ve ne gibi riskler barındırdığına bu muayenelerin ardından karar verilir.
- Doktor dalağın durumunu daha net biçimde inceleyebilmek için bazı görüntüleme teknolojilerine ve kan testlerine başvurabilir. Ultrason ve bilgisayarlı tomografi tetkiki dalağın durumu için önemli veriler sunar.
- Dalak ameliyatı esnasında kanama riski diğer organların ameliyatına göre daha yüksektir. Bu yüzden olası bir kanamaya karşı kan naklinin anında yapılabilmesi için gereken hazırlıklar yapılır.
- Dalak alındıktan sonra bazı bakterilere karşı savunma zaafiyeti ortaya çıkar. Bu bakterilere karşı aşılama yapılarak savunma sistemimiz güçlendirilir. Bu aşılar mümkü-nse ameliyattan 2 hafta önce veya 1 ay sonra yapılmalı ve düzenli takip edilmelidir.
- Ameliyatın öncesinde hasta operasyon süreci, riskleri ve iyileşme dönemi hakkında en ince ayrıntısına kadar bilgilendirilir.
Dalak Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Dalak ameliyatı, hasta genel anestezi etkisi altındayken gerçekleştirilir. Duruma göre iki farklı şekilde gerçekleştirilebilir. Bunlar klasik açık splenektomi ameliyatı diğeri ise kapalı yani laparoskopik splenektomi ameliyatıdır.
Açık Splenektomi
Açık cerrahi yöntemi ile gerçekleştirilen dalak ameliyatında hastanın karnında yeteri büyüklükte bir kesi açılır. Açılan bu kesi üzerinden cerrah dalağa erişim sağlar ve dalağı çıkartır. Açık cerrahi yöntemi dalağın ciddi biçimde hasar gördüğü durumlarda uygulanmaktadır.
Laparoskopik Splenektomi (Kapalı Dalak Ameliyatı)
Kapalı dalak ameliyatı minimal invaziv bir operasyondur. Bu yöntemde hastanın karnında büyük kesiler yerine minimal kesiler açılır. Karın içerisinde laparoskop adı verilen ışıklı bir kamera ve cerrahi ekipmanlarla erişim sağlanır. Bu minimal kesilerden dalak çıkartılır. Bu yöntem kanama ve komplikasyon riskini azaltır ve hastanın çok daha çabuk iyileşmesini sağlar.
Dalak Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci
Dalak ameliyatının ardından iyileşme sürecinin nasıl seyredeceği; hastanın genel sağlık durumu ve ameliyatın hangi yöntemle gerçekleştirildiğine göre şekillenir. Dalak ameliyatı sonrasında hastaların iyileşme sürecinde dikkat edilmesi gereken noktalar şu şekildedir:
- Hastanın hastanede gözetim altında kalması gereken süre de ameliyat yöntemine göre değişmektedir. Açık ameliyatlar sonrasında hastanede kalış süresi daha uzunken kapalı ameliyatların ardından bu süre önemli ölçüde kısalmakta ve hastalar daha çabuk taburcu edilmektedir.
- Ağrı şikayetlerinin kontrol altına alınabilmesi için doktor bazı ağrı kesiciler reçete eder. Bu ağrı kesicilerin düzenli şekilde kullanılması iyileşme sürecini daha konforlu hale getirir.
- Dalak, bağışıklık sistemi için önemli işlevleri bulunan bir organdır. Bu yüzden dalağın vücuttan çıkarılması bağışıklık sistemini zayıflatabilir. Bu da hastanın enfeksiyon tehlikesine karşı savunmasız hale gelmesine yol açar. Bu yüzden hastanın enfeksiyon riskine karşı korunması gerekir.
- Ameliyattan sonraki ilk birkaç haftalık dönemde hastanın ağır ve zorlayıcı fiziksel aktivitelerden olabildiğince sakınması gerekir.
Dalak Ameliyatı Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?
- Enfeksiyon tehlikesine karşı önlem almak için meningokok, pnömokok ve Hib benzeri aşıların doktor kontrolünde uygulanması gerekir. Bu aşılar mümkünse ameliyattan önce yapılmalıdır.
- Hastanın kalp atışı, hızlı nefes alıp verme, titreme ve benzeri enfeksiyon belirtilerine karşı tetikte olması ve bu belirtilerle karşılaştığında geç kalmadan bir doktora başvurması önemlidir.
- Operasyondan sonra düzenli doktor kontrollerine aksatmadan gidilmeli ve olası komplikasyonlara karşı önlem alınmalıdır.
Dalak Ameliyatı Sonrası Yaşam
Bir insanın dalağı olmadan yaşamına devam etmesi, belli önlemler alındığı taktirde mümkündür. Dalağın vücuttan çıkartılması; bağışıklık sisteminin enfeksiyonlar karşısında daha hassas ve savunmasız hale gelmesine yol açar. Bu yüzden dalak ameliyatı geçiren hastaların belli aşı uygulamaları ile enfeksiyonlara karşı daha dirençli hale gelmesi sağlanır. Bunun yanı sıra düzenli doktor kontrollerine gidilmeli ve doktorun tavsiyelerine uyulmalıdır.
Dalak Ameliyatının Riskleri Nelerdir?
Her cerrahi operasyon gibi dalak ameliyatı da bazı riskler barındırmaktadır. Dalak ameliyatının olası riskleri şu şekildedir:
- Ameliyat esnasında ya da sonrasında kanama riski söz konusudur.
- Bağışıklık sisteminin önemli parçalarından biri olan dalak organının vücuttan çıkartılması enfeksiyon riskini de beraberinde getirir.
- Genel anestezi uygulamasından veya diğer cerrahi faktörlerden kaynaklı gelişebilecek komplikasyonlar da dalak ameliyatının riskleri arasındadır.
- Dalak ameliyatı yaşamsal derecede önem arz eden bir operasyondur. Ameliyatın başarılı olabilmesi için hastanın genel sağlık durumu ve cerrahın uzmanlık ve tecrübesi büyük önem taşır. Ameliyatın ardından doktorun tavsiyelerine uymak ve enfeksiyondan korunmak da en az operasyonun kendisi kadar önemlidir.
Laparoskopik Splenektomi Cerrahisi (Kapalı Dalak Ameliyatı) Hizmeti Sunulan Şehirler
Adana’da Prof. Dr. Nurkan Törer ve ekibi, laparoskopik cerrahi teknolojisiyle dalak tedavilerinde öncü konumda... Hatay, Gaziantep, Mersin, Kayseri, Diyarbakır, Osmaniye, Şanlıurfa, Malatya, Konya, Nevşehir, Kilis, Aksaray, Adıyaman, Elazığ, Batman, Siirt, Şırnak, Muş, Karaman, Yozgat, Hakkari, Kahramanmaraş, Erzincan ve Niğde gibi farklı illerden gelen hastalar, minimal invaziv laparoskopik ameliyatlarla güvenli tedavi olanağı buluyor.
Laparoskopik Splenektomi Cerrahisi (Kapalı Dalak Ameliyatı Fiyatları
Ameliyat fiyatları, hastanın sağlık durumu, kullanılan cerrahi sistemler, cerrahın deneyimi ve hastanenin teknik donanımına göre değişir. Ayrıca hizmet verilen bölge ve ameliyat öncesi-sonrası süreçler fiyatı etkiler. Güncel fiyat bilgisi için bizimle iletişime geçerek tedavi sürecinize güvenle yön verebilirsiniz.