Karın boşluğunun sol üst arka bölgesinde ve diyafram kasının altına bulunan dalak, ortalama bir insan yumruğu boyutundadır. Dalak diyafram, kalın bağırsak, pankreas, mide ve sol böbreğe uzanan bağ dokularla bağlıdır. Özellikle travmatik yaralanmalardan çokça etkilenen ve karın içinde kanamalara sebep olan dalak organının uzunluğu 15 cm’yi, ağırlığı da 500 gramı geçerse bu durum dalak büyümesi olarak değerlendirilir. Dalağın vücuttaki temel işlevlerinden biri kanın süzülmesini sağlamak ve bozulan kan hücrelerini ayıklamaktır. Dalak, vücudumuzdaki tüm kanı her yirmi dakikalık periyotlarda bir süzer. Bununla birlikte bağışıklık sistemimizin birtakım mikroplara karşı direnç göstermesini sağlar. Adana’da hastalarına hizmet veren Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Nurkan Törer, dalak hastalıkları ve ameliyatı hakkında bilinmesi gerekenleri anlattı.
Dalak Ameliyatı (Splenektomi) Nedir?
Dalak ameliyatı dalağın cerrahi bir operasyonla vücuttan çıkarılmasıdır. Vücudumuzun bağışıklık sistemi için önemli bir rol oynayan dalak organı, kan hücrelerinin üretilmesi ve bozulmuş kan hücrelerinin filtrelenmesi gibi önemli işlevler üstlenir. Fakat kimi durumlar neticesinde doktorlar dalağın vücuttan cerrahi olarak çıkartılmasına karar verebilirler.
Dalak Ameliyatı (Splenektomi) Neden Yapılır?
Dalak ameliyatını gerekli kılan durumları sıralamamız gerekirse:
Dalak Yaralanması
Kaza ve travmaların ardından dalakta meydana gelen yırtılmalar ciddi hasara yol açarlar. Bu gibi durumlarda hasta iç kanama tehlikesine karşı acilen ameliyata alınabilir.
Dalak Kist ve Tümörleri
Dalakta çeşitli sebeplerle bazı tümörler gelişebilir. Bu tümörlerin kötü huylu olanları veya ağrı yapanları var ise dalağın ameliyatla alınması gerekebilir. Bazı lenfoma ve lösemi çeşitlerinde dalağın tutulması sonrası dalağın alınması gündeme gelebilir.
Sıklıkla Kist Hidatik hastalığı da dalakta karşımıza çıkabilmektedir.
Dalak Büyümesi (Splenomegali)
Bazı hastalıklar dalak organının anormal biçimde büyümesine neden olabilir. Bu gibi durumlarda dalakta aşırı miktarda kan birikmeye başlar. Bu durum zamanla dalağın işlevlerini normal şekilde yerine getirmesine engel olur.
Kan Hastalıkları
Bazı kalıtsal kan hastalıkları (orak hücreli anemi, talasemi v.b) dalağın vücuttan çıkartılmasını gerektirebilir. Bu hastalıklar sağlıklı kırmızı kan hücrelerinin dalakta yok olmasına yol açabilmektedir.
İmmün Trombositopenik Purpura (ITP)
Bir çeşit bağışıklık sistemi bozukluğu olan bu durum trombositlerin anormal şekilde hasar görmesine neden olur. Sonrasında kanama riski artış gösterir. Bu gibi durumlar dalak ameliyatının yapılmasını gerektirebilmektedir.
Dalak Ameliyatı Öncesi Hazırlıklar Nelerdir?
Dalak ameliyatından önce doktor, hastanın genel sağlık durumunu kapsamlı şekilde değerlendirir. Hastanın hem fiziksel hem de psikolojik olarak ameliyata hazırlanması sağlanır. Operasyondan önce uygulanacak adımlar şu şekildedir:
- Cerrah hastanın tıbbi geçmişini ve mevcut genel sağlık durumunu ayrıntılı şekilde değerlendirir. Özellikle kan hastalıkları için yapılması planlanan dalak ameliyatlarında Hematoloji bölümü doktorları tarafından değerlendime önemlidir. Hematoloji doktorları ameliyat öncesi ve sonrası dönemdelerde takip ve tedavi planına destek olurlar. Ameliyatın gerekli olup olmadığına ve ne gibi riskler barındırdığına bu muayenelerin ardından karar verilir.
- Doktor dalağın durumunu daha net biçimde inceleyebilmek için bazı görüntüleme teknolojilerine ve kan testlerine başvurabilir. Ultrason ve bilgisayarlı tomografi tetkiki dalağın durumu için önemli veriler sunar.
- Dalak ameliyatı esnasında kanama riski diğer organların ameliyatına göre daha yüksektir. Bu yüzden olası bir kanamaya karşı kan naklinin anında yapılabilmesi için gereken hazırlıklar yapılır.
- Dalak alındıktan sonra bazı bakterilere karşı savunma zaafiyeti ortaya çıkar. Bu bakterilere karşı aşılama yapılarak savunma sistemimiz güçlendirilir. Bu aşılar mümkü-nse ameliyattan 2 hafta önce veya 1 ay sonra yapılmalı ve düzenli takip edilmelidir.
- Ameliyatın öncesinde hasta operasyon süreci, riskleri ve iyileşme dönemi hakkında en ince ayrıntısına kadar bilgilendirilir.
Dalak Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Dalak ameliyatı, hasta genel anestezi etkisi altındayken gerçekleştirilir. Duruma göre iki farklı şekilde gerçekleştirilebilir. Bunlar klasik açık splenektomi ameliyatı diğeri ise kapalı yani laparoskopik splenektomi ameliyatıdır.
Açık Splenektomi
Açık cerrahi yöntemi ile gerçekleştirilen dalak ameliyatında hastanın karnında yeteri büyüklükte bir kesi açılır. Açılan bu kesi üzerinden cerrah dalağa erişim sağlar ve dalağı çıkartır. Açık cerrahi yöntemi dalağın ciddi biçimde hasar gördüğü durumlarda uygulanmaktadır.
Laparoskopik Splenektomi (Kapalı Dalak Ameliyatı)
Kapalı dalak ameliyatı minimal invaziv bir operasyondur. Bu yöntemde hastanın karnında büyük kesiler yerine minimal kesiler açılır. Karın içerisinde laparoskop adı verilen ışıklı bir kamera ve cerrahi ekipmanlarla erişim sağlanır. Bu minimal kesilerden dalak çıkartılır. Bu yöntem kanama ve komplikasyon riskini azaltır ve hastanın çok daha çabuk iyileşmesini sağlar.
Dalak Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci Nasıldır?
Dalak ameliyatının ardından iyileşme sürecinin nasıl seyredeceği; hastanın genel sağlık durumu ve ameliyatın hangi yöntemle gerçekleştirildiğine göre şekillenir. Dalak ameliyatı sonrasında hastaların iyileşme sürecinde dikkat edilmesi gereken noktalar şu şekildedir:
- Hastanın hastanede gözetim altında kalması gereken süre de ameliyat yöntemine göre değişmektedir. Açık ameliyatlar sonrasında hastanede kalış süresi daha uzunken kapalı ameliyatların ardından bu süre önemli ölçüde kısalmakta ve hastalar daha çabuk taburcu edilmektedir.
- Ağrı şikayetlerinin kontrol altına alınabilmesi için doktor bazı ağrı kesiciler reçete eder. Bu ağrı kesicilerin düzenli şekilde kullanılması iyileşme sürecini daha konforlu hale getirir.
- Dalak, bağışıklık sistemi için önemli işlevleri bulunan bir organdır. Bu yüzden dalağın vücuttan çıkarılması bağışıklık sistemini zayıflatabilir. Bu da hastanın enfeksiyon tehlikesine karşı savunmasız hale gelmesine yol açar. Bu yüzden hastanın enfeksiyon riskine karşı korunması gerekir.
- Ameliyattan sonraki ilk birkaç haftalık dönemde hastanın ağır ve zorlayıcı fiziksel aktivitelerden olabildiğince sakınması gerekir.
Dalak Ameliyatı Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?
- Enfeksiyon tehlikesine karşı önlem almak için meningokok, pnömokok ve Hib benzeri aşıların doktor kontrolünde uygulanması gerekir. Bu aşılar mümkünse ameliyattan önce yapılmalıdır.
- Hastanın kalp atışı, hızlı nefes alıp verme, titreme ve benzeri enfeksiyon belirtilerine karşı tetikte olması ve bu belirtilerle karşılaştığında geç kalmadan bir doktora başvurması önemlidir.
- Operasyondan sonra düzenli doktor kontrollerine aksatmadan gidilmeli ve olası komplikasyonlara karşı önlem alınmalıdır.
Dalak Ameliyatı Sonrası Yaşam Nasıldır?
Bir insanın dalağı olmadan yaşamına devam etmesi, belli önlemler alındığı taktirde mümkündür. Dalağın vücuttan çıkartılması; bağışıklık sisteminin enfeksiyonlar karşısında daha hassas ve savunmasız hale gelmesine yol açar. Bu yüzden dalak ameliyatı geçiren hastaların belli aşı uygulamaları ile enfeksiyonlara karşı daha dirençli hale gelmesi sağlanır. Bunun yanı sıra düzenli doktor kontrollerine gidilmeli ve doktorun tavsiyelerine uyulmalıdır.
Dalak Ameliyatının Riskleri Nelerdir?
Her cerrahi operasyon gibi dalak ameliyatı da bazı riskler barındırmaktadır. Dalak ameliyatının olası riskleri şu şekildedir:
- Ameliyat esnasında ya da sonrasında kanama riski söz konusudur.
- Bağışıklık sisteminin önemli parçalarından biri olan dalak organının vücuttan çıkartılması enfeksiyon riskini de beraberinde getirir.
- Genel anestezi uygulamasından veya diğer cerrahi faktörlerden kaynaklı gelişebilecek komplikasyonlar da dalak ameliyatının riskleri arasındadır.
- Dalak ameliyatı yaşamsal derecede önem arz eden bir operasyondur. Ameliyatın başarılı olabilmesi için hastanın genel sağlık durumu ve cerrahın uzmanlık ve tecrübesi büyük önem taşır. Ameliyatın ardından doktorun tavsiyelerine uymak ve enfeksiyondan korunmak da en az operasyonun kendisi kadar önemlidir.
Dalak Hastalıkları Nelerdir?
Dalak, bağışıklık sistemi ve kan hücrelerinin kontrolünde önemli rol üstlenen bir organdır. Dalakta oluşan hastalıklar farklı nedenlerden dolayı gelişebilir. Dalak büyümesi, dalak kistleri, dalak yaralanmaları, dalak tümörleri ve bazı kan hastalıkları en yaygın görülen dalak hastalıkları arasındadır. Kist hidatik de dalakta görülebilen ve kimi zaman cerrahi tedaviyi gerekli kılan hastalıklardan biridir.
Dalak hastalığının tedavisi, hastalığın altında yatan nedene ve dalağı ne kadar etkilediğine göre kararlaştırılır. Kimi zaman hastaların sadece takip altında tutulması yeterli olur. Ancak kanama, ciddi miktarda büyüme, tümör veya tedaviye cevap vermeyen bir kan hastalığı söz konusuysa splenektomi seçeneği gündeme gelir.
Dalak Hastalıklarının Belirtileri Nelerdir?
Dalak hastalıklarının belirtileri, hastalığın türüne ve dalağın boyutuna göre farklılık gösterir. Bazı dalak hastalıkları uzun süreler boyunca herhangi bir belirti göstermeden ilerleyebilir. Özellikle dalak büyümesi belirgin hale geldiğinde karnın sol üst bölümünde ağrı, dolgunluk veya baskı hissi ortaya çıkabilir.
Ayrıca çabuk doyma, halsizlik, kanama eğilimi, kansızlık veya tekrar eden enfeksiyonlar da görülebilir. Travma kaynaklı dalak yaralanmalarında ise aniden gelen karın ağrısı, tansiyon düşüklüğü, baş dönmesi ve iç kanamaya bağlı şok bulguları meydana gelebilir. Özellikle travma sonrasında oluşan şiddetli karın ağrılarının acilen tıbbi değerlendirmeye tabi tutulması gerekir.
Dalak Büyümesi Neden Olur?
Dalak büyümesi kendi başına bir hastalık olarak değerlendirilmez. Farklı bazı sağlık sorunlarının neticesinde ortaya çıkan bir bulgudur. Enfeksiyonlar, bazı kan hastalıkları, karaciğer hastalıkları ve bağışıklık sistemine dair bozukluklar ya da tümörlerin sonucunda dalak büyümesi gerçekleşebilir.
Dalak büyümesinin altında yatan nedenin doğru şekilde tespit edilmesi tedavinin belirlenmesi açısından önemlidir. Bu yüzden dalak normalden daha büyük olduğunda sadece dalağın kendisine değil, büyümeye yol açabilecek diğer hastalıkların da değerlendirilmesi gerekir.
Dalak Hastalıklarında Hangi Tanı Yöntemleri Kullanılır?
Dalak hastalıklarının tanısı konulurken ilk olarak hastanın şikayetleri ve tıbbi öyküsü dinlenir. Sonrasında fiziksel muayene bulguları değerlendirilir. Ardından eğer gerekli görülürse görüntüleme teknolojilerine ve kan tetkiklerine başvurulur.
Ultrasonografi ile dalağın büyüklüğü ve yapısı değerlendirilir. Bilgisayarlı tomografi ise dalak dokusunun kist veya kitlelerin, çevre organlarla olan ilişkisini değerlendirmemizi sağlar. Özellikle cerrahi tedavi planlanan hastalarda görüntüleme tetkiklerinin sonuçları değerli veriler sağlar.
Laparoskopik Splenektomi Ameliyatı Ne Kadar Sürer?
Laparoskopik Splenektomi ameliyatının süresi hastalığın altında yatan nedene, dalağın büyüklüğüne, kişinin daha önceden geçirdiği operasyonlara ve cerrahinin kapsamına göre şekillenir. Laparoskopik splenektomi ameliyatı genellikle birkaç saat içerisinde tamamlanmaktadır.
Fakat dalak büyüklüğünün aşırı olması, çevredeki dokularla yapışıklık bulunması veya operasyonun kapsamlı olması ameliyat süresinin uzamasına neden olabilir. Bu yüzden ameliyatın süresi hastanın muayene ve görüntüleme sonuçları değerlendirildikten sonra öngörülebilir.
Laparoskopik Dalak Ameliyatı Sonrası Ne Zaman Normal Hayata Dönülür?
İyileşme süreci ameliyatın kapsamına ve hastanın genel sağlık durumuna göre değişmektedir. Laparoskopik yöntemde ameliyat minimal kesilerle gerçekleştirilir. Bu yüzden hastaların günlük yaşamlarına dönüş süreci, açık cerrahiye kıyasla daha kısa süre içerisinde gerçekleşebilmektedir.
Ancak hastaların ameliyat sonrasında yoğun egzersizlerden, ağır kaldırmaktan ve karın bölgesini zorlayacak aktivitelerden kaçınmak gerekir. İşe ve spora dönüş zamanlaması cerrah tarafından kişiye özel olarak planlanmalıdır.
Dalak Ameliyatı Sonrası Hangi Aşılar Yapılmalıdır?
Dalak alındığında bazı bakterilerin yol açtığı ciddi enfeksiyonlara karşı hassasiyet gelişebilir. Bu yüzden splenektomi ameliyatı geçiren hastalarda aşılanma önemli bir koruyucu sağlık uygulamasıdır.
Pnömokok, meningokok ve haemophilus influenza tip b aşıları gibi aşılar doktor tarafından planlanabilir. Ameliyat, planlı olarak gerçekleştirilecekse bazı aşıların operasyon öncesinde uygulanması gerekebilir.
Dalak Olmadan Yaşanabilir mi?
Evet, dalak olmadan da insan yaşamını devam ettirebilir. Fakat dalağın bağışıklık sistemindeki fonksiyonları nedeniyle splenektomi ardından bazı enfeksiyonlara karşı daha dikkatli olunması gerekir. Dalak ameliyatı geçiren kişilerin düzenli olarak aşılarını yaptırmaları gerekir. Bunun yanı sıra doktor kontrolleri aksatılmamalı ve yüksek ateş başta olmak üzere enfeksiyon belirtileri görüldüğü taktirde zaman kaybetmeden sağlık kuruluşlarına başvurulmalıdır.
Dalak Ameliyatı Hangi Durumlarda Acil Yapılır?
Dalak ameliyatı kimi zaman planlı olarak gerçekleştirilen ancak kimi zaman da acilen uygulanması gereken bir operasyondur. Özellikle ciddi travmalara bağlı dalak yaralanmalarında acil cerrahi müdahale gerekebilir. Dalak dokusunun yırtılması ve karın içinde kanama meydana gelmesi yaşamsal tehdit yaratan bir durumdur.
Travma sonrasında sol omuza vuran ağrı, baş dönmesi, karın ağrısı, bayılma veya tansiyon düşüklüğü gibi belirtiler görülüyorsa hastanın acilen tıbbi olarak değerlendirilmesi gerekir.
Laparoskopik Splenektomi Cerrahisi (Kapalı Dalak Ameliyatı) Hizmeti Sunduğumuz Şehirler Hangileri?
Adana’da Prof. Dr. Nurkan Törer ve ekibi, laparoskopik cerrahi teknolojisiyle dalak tedavilerinde öncü konumda... Hatay, Gaziantep, Mersin, Kayseri, Diyarbakır, Osmaniye, Şanlıurfa, Malatya, Konya, Nevşehir, Kilis, Aksaray, Adıyaman, Elazığ, Batman, Siirt, Şırnak, Muş, Karaman, Yozgat, Hakkari, Kahramanmaraş, Erzincan ve Niğde gibi farklı illerden gelen hastalar, minimal invaziv laparoskopik ameliyatlarla güvenli tedavi olanağı buluyor.
Laparoskopik Splenektomi Cerrahisi (Kapalı Dalak Ameliyatı Fiyatları Nasıl Belirlenir?
Ameliyat fiyatları, hastanın sağlık durumu, kullanılan cerrahi sistemler, cerrahın deneyimi ve hastanenin teknik donanımına göre değişir. Ayrıca hizmet verilen bölge ve ameliyat öncesi-sonrası süreçler fiyatı etkiler. Güncel fiyat bilgisi için bizimle iletişime geçerek tedavi sürecinize güvenle yön verebilirsiniz.
Dalak Hastalıkları Ve Ameliyatı (Laparoskoik Splenektomi) Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Dalak ameliyatı sonrası spor yapılabilir mi?
Dalak ameliyatı sonrası spor yapılabilir. Fakat özellikle karın bölgesine darbe alma riski taşıyan aktiviteler konusunda dikkatli olunması gerekir. Spora başlama zamanlaması, yapılabilecek egzersizler cerrah tarafından belirlenmelidir.
Dalak büyümesi her zaman ameliyat gerektirir mi?
Hayır, dalak büyümesi yaşayan her hastanın ameliyat edilmesi gerekmez. İlk olarak büyümeye yol açan temel neden araştırılır ve tedavi buna göre planlanır.
Laparoskopik splenektomi herkese uygulanabilir mi?
Hayır, dalağın büyüklüğü, hastalığın nedeni, hastanın genel sağlık durumu, hastanın geçirdiği ameliyatlar, karın içindeki yapışıklık durumu uygulanacak cerrahi yöntemin belirlenmesinde rol oynar. Bazı hastalarda açık cerrahi yöntemi daha doğru bir seçenek olabilir.
Dalak ameliyatı sonrası ateş önemli midir?
Evet, dalağı alınan kişilerde bazı enfeksiyonlar daha hızlı ve ciddi şekilde seyredebilir. Bu da yüksek ateş, titreme veya genel sağlık durumunda ani bozulmalar gibi belirtilerin önemsenmesi gerekir. Böyle bir durumda zaman kaybetmeksizin bir sağlık kuruluşuna başvurmak gerekir.
Dalak ameliyatı tehlikeli midir?
Her ameliyatta olduğu gibi splenektomi operasyonda da kanma, enfeksiyon ve anesteziden kaynaklı bazı komplikasyon riskleri bulunmaktadır. Ancak risk düzeyi hastanın genel sağlık durumuna ve ameliyatın nedenine göre belirlenir. Uzman ve deneyimli bir cerrah tarafından uygun koşullarda gerçekleştirilen ameliyatlarda risk düzeyi azalmaktadır.
Dalak ameliyatı sonrası bağışıklık sistemi tamamen çöker mi?
Hayır, dalak bağışıklık sisteminin önemli unsurlarından biri olmakla birlikte vücudun savunma sistemi sadece dalaktan ibaret değildir. Ayrıca bazı enfeksiyonlara karşı hassasiyet gelişebileceği için koruyucu önlemler alınmalıdır.
Dalak büyümesi her zaman ameliyat gerektirir mi?
Hayır, dalak büyümesinin altında yatan nedene göre tedavi yöntemi de değişir. Her hastanın ameliyat edilmesi gerekmez. İlk olarak dalak büyümesine neden olan hastalığın araştırılması gerekir.
Dalak kisti ameliyat gerektirir mi?
Her dalak kistinin ameliyat edilmesi gerekmez. Kistin boyutu, yerleşimi, türü, büyüme eğilimi ve hastanın yaşadığı şikayetler değerlendirilerek kistin takip edilmesine veya cerrahi operasyonla çıkartılmasına karar verilebilir.
Laparoskopik dalak ameliyatı sonrası iz kalır mı?
Laparoskopik yöntemde birkaç adet minimal kesi açılır. Bu yüzden ameliyat izi açık cerrahiye kıyasla daha küçük olur. Kişi kendisini estetik açıdan daha iyi hisseder. İzlerin görünümü kişinin yara iyileşme sürecine bağlıdır.
Adana'da Dalak Ameliyatı Yapan Doktor Kimdir?
“Adana’da dalak ameliyatı yapan doktor kimdir?” sorusu; dalak büyümesi, dalak kisti, dalak yaralanması veya cerrahi tedavi gerektiren diğer dalak hastalıkları nedeniyle tedavi arayan hastalar tarafından sıkça araştırılmaktadır. Ancak sağlık hizmetlerinde “en iyi” gibi üstünlük ifade eden değerlendirmeler bilimsel olarak nesnel biçimde kanıtlanamadığı gibi sağlık mevzuatı açısından da uygun değildir.
Dalak ameliyatı kararı; hastalığın nedeni, dalağın durumu, hastanın genel sağlık durumu ve eşlik eden hastalıklar değerlendirilerek kişiye özel verilir. Uygun hastalarda laparoskopik splenektomi (kapalı dalak ameliyatı) tercih edilebilir. Tedavi sürecinde doğru tanı, uygun cerrahi yöntemin belirlenmesi ve deneyimli bir genel cerrahi uzmanı tarafından takip önem taşır.