Her biri birer böbreğin üzerinde bulunan iki adet sürrenal bez; bir baş parmak boyutunda ve üçgen şeklindedirler. Bu bezler vücutta hormon üretiminden sorumlu oldukları için endokrin organlar olarak da adlandırılırlar. Bu bezlerin ürettikleri hormonlar vücuttaki su ve glukozun kullanımında, kan basıncının ve kanda bulunan kimyasalların kontrolünde önemli rol oynarlar. Bu bezlerden üretilen hormonlar arasında adrenalin, kortizol, androjen, östrojen ve norepinefrin bulunur. Böbrek üstü bezleri tümörlerinin cerrahi tedavisi hakkında bilinmesi gerekenleri Adana’da hastalarına hizmet veren Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Nurkan Törer anlattı.
Böbrek Üstü Bezleri Hastalıklarının Nedenleri Nelerdir?
Böbrek üstü bezi hastalıkları nadiren karşılaşılan rahatsızlıklardır. Nedenleri çoğunlukla vücudun genetik alt yapısıyla alakalıdır. Nadiren kullanılan ilaçlara veya başka hormonal bozukluklara bağlı da gelişebilir. Sürrenal bezin çıkarılması çoğu zaman bezde tümör oluşumundan dolayı gerekli olmaktadır. Bu tümörlerin önemli bir bölümü küçük boyuttadır ve kanser olmayan lezyonlar halindedir. Bu tümörler günümüzde laparoskopik yani kapalı ameliyat yöntemi ile vücuttan çıkartılabilmektedir.
Tümör fazla miktarda hormon üretmese bile lezyonun büyük olduğu durumlarda veya kanser şüphesi barındıran vakalarda adrenal bezlerin çıkarılması gerekebilir. Ancak belirtmek gerekir ki kötü huylu böbrek üstü bezi tümörleri oldukça nadir görülen olgulardır. Adrenal kitle ya da tümörler çoğu zaman başka bir sebep için çekilen röntgen filmleri sayesinde tesadüfen tespit edilir.
Böbrek Üstü Bezi Hastalıklarının Belirtileri ve Semptomları Nelerdir?
Böbrek üstü bezi hastalıklarının yol açtığı belirtiler anormal çalışan bezin salgıladığı hormonun tipine ve miktarına göre şekillenir. Yüksek miktarda hormon üreten tümörleri tek tek incelememiz gerekirse:
Feokromositoma – Bu olgularda tümörün ürettiği hormonlar kan basıncının yükselmesine ve kişinin şiddetli baş ağrıları yaşamasına neden olur. Bu olgularda aşırı terleme, çarpıntı, anksiyete ve kalp atış hızının artması gibi semptomlarla karşılaşılabilir. Kimi zaman bu vakalarda birkaç dakikaya kadar uzayabilen periyodik bayılmalarla karşılaşabiliriz.
Aldosteron Üreten Tümörler – Kan basıncının yükselmesi, halsizlik, sık sık idrara çıkma ve yorgunluk gibi belirtilere neden olur.
Kortizol Üreten Tümörler – Kan şekerinin yükselmesi, yüz ve gövde bölgesinde obezite, adet düzensizlikleri, cilt yapısında kırılganlık ve cilt çatlakları gibi belirtiler oluşabilir.
Çoğu zaman hiç hormon üretmeyen tümörler de söz konusu olabilir. Bu gibi durumlarda semptomlara rastlanmaz. Bu tümörler genellikle iyi huyludur ve çoğu zaman ameliyatla alınmalarına gerek duyulmaz. Ancak şu durumlarda ameliyata başvurulabilir:
- Tümörün aşırı miktarda hormon ürettiği vakalarda
- Tümörün boyutu 4-5 cm’nin üzerindeyse
- Ve doktor tümörün kötü huylu olmasından şüphe ediyorsa
Adrenal bez kanserleri nadir görülmekle birlikte çoğu zaman tanı konulduğunda aşırı miktarda büyümüş haldedirler. Bu tümörlerin çıkarılması için genellikle açık cerrahi yöntemi tercih edilir.
Hastanın gösterdiği semptomlar ve yapılan tetkikler adrenal bez tümörlerinden şüphelenmeyi gerektiriyorsa bazı kan ve idrar tahlillerine başvurulur. Bilgisayarlı Tomografi, MR ve selektif venöz örnekleme gibi tetkikler ile tümörün yeri kolaylıkla tespit edilebilmektedir.
Adrenal bezin cerrahi operasyonla çıkartılması; kötü huylu ve aşırı miktarda hormon üreten tümörler tespit edildiğinde gereklidir.
Laparoskopik Böbreküstü Bezi Cerrahisinin Avantajları Nelerdir?
Geçmiş yıllarda böbreküstü bezi tümörlerine yapılan cerrahi müdahaleler 15 ila 30 cm boyutunda kesiler açılarak gerçekleştirilirdi. Ancak günümüzde laparoskopik adrenalektomi yöntemi, çok daha minimal invaziv bir tedavi yöntemi olarak öne çıkar. Bu ameliyatlarda sadece 0,5 ila 1 cm boyutunda birkaç kesiye ihtiyaç duyulur. Hastalar laparoskopik böbreküstü bezi cerrahisinin ardından açık cerrahi geçiren hastalara kıyasla çok daha hızlı iyileşirler. Hastanede gözetim altında kalmaları gereken süre bir ila iki gün kadardır. Laparoskopik Böbreküstü Bezi ameliyatlarının sonuçları hastanın genel sağlık durumuna göre şekillenir. Ancak laparoskopik yöntemin avantajlarını sıralamamız gerekirse:
- Hastanede yatma süresinin kısalması
- Ameliyat izlerinin küçük olması ve kozmetik açıdan daha iyi sonuçlar sunması
- Hastanın daha az ağrı hissetmesi
- Normal gündelik yaşantıya dönüşün daha erken gerçekleşmesi
- Olası bir komplikasyon riskinin minimal düzeyde olması
Kimler Laparoskopik Böbreküstü Bezi Cerrahisi İçin Uygun Adaylardır?
Laparoskopik böbreküstü bezi ameliyatı cerrah ve hasta için sağladığı çok sayıda avantajlar bir yana, her hasta için uygulanabilir değildir. Laparoskopik ameliyatlar konusunda uzman bir cerrah tarafından hastanın kapsamlı bir tıbbi değerlendirmeden geçirilmesi gerekir. Siz de laparoskopik böbreküstü bezi ameliyatı için uygun bir aday olup olmadığınızı öğrenmek için uzman bir doktora başvurabilirsiniz.
Laparoskopik Böbreküstü Bezi Ameliyatı Hazırlık Süreci Nasıldır?
- Operasyondan önce bazı hastaların yaşadıkları yüksek tansiyon ve benzeri semptomları hafifletmek için bazı adımlar atılması gerekebilir.
- Feokromositoma hastaları, ameliyattan birkaç gün önce kan basıncının kontrol altına alınması için bazı ilaçlar kullanabilirler.
- Aldosteron üreten tümör barındıran hastalar için ekstra potasyum takviyesine gereksinim duyulabilir.
- Cushing sendromlu hastalar ameliyat günü ek kortizon alırlar. Sonrasında adrenal bezin işlevlerini yeniden yerine getirebildiği güne kadar kortizon kullanmaya devam edebilirler.
- Preoperatif hazırlık hastanın yaşına ve tıbbi durumuna göre şekillenir. Gerekli hallerde tıbbi değerlendirme, akciğer grafisi, kan tahlili veya EKG gibi tetkiklere başvurulabilir.
- Hasta cerrah tarafından operasyona dair bilgilendirilir.
- Gerekli görülürse kan nakline başvurulabilir.
- Hastaya operasyondan önce bağırsak temizliği yaptırılır. Ameliyattan önceki birkaç günlük zaman zarfında hastanın sadece sıvı beslenmesi gerekebilir. Ya da hastaneye yatırılıp serum desteği sağlanması gerekebilir.
- Ameliyat sabahı hastanın duş alması istenir.
- Önceki gece yarısından sonra hasta bir şey yiyip içmemelidir.
- Kan sulandırıcı ilaçlar ameliyattan bir hafta kadar önce doktor gözetiminde bırakılmalıdır.
Laparoskopik Böbreküstü Bezi Ameliyatı Nasıl Yapılır?
- Kapalı böbreküstü bezi ameliyatı, hasta genel anestezi etkisi altındayken gerçekleştirilir.
- Hastanın kaburgasının alt kısmından karın boşluğuna bir kanül yerleştirilir.
- Laparoskop adı verilen ışıklı bir kamera sistemi ile hastanın vücuduna giriş yapılır. Bu sayede cerrah hastanın organlarına dair yüksek çözünürlüklü görüntüler elde etmiş olur. Bu kamera operasyonun başarı yüzdesini arttıran en önemli faktörler arasındadır.
- Adrenal bez tümüyle disseke edildikten sonra küçük bir torbaya konularak vücuttan çıkartılır. Genellikle tümörün güvenli şekilde çıkartılabilmesi için adenal bezin tamamen çıkartılması gerekmektedir.
- Adrenal bezin hastanın vücudundan çıkartılmasının ardından kesiler dikilir ve ameliyat tamamlanmış olur.
Laparoskopik Cerrahi Yapılamazsa Prosedür Nasıl İlerler?
Hastaların bir kısmı laparoskopik cerrahi için uygun değildir. Bu gibi durumlarda cerrah açık ameliyat yöntemine karar verir. Bu kararda etkili olan faktörler şu şekildedir:
- Kanama
- Adrenal bezin laparoskop ile görüntülenememesi
- Obezite
- Tümörün kanser şüphesinin daha yüksek olması
Operasyon öncesinde ya da laparoskopik ameliyat sırasında açık cerrahi karar alınabilmektedir. Cerrah, açık ameliyat kararını hastanın güvenliği için gerekliyse alır. Bu yüzden bu karar bir çeşit komplikasyon olarak yorumlanmamalıdır.
Laparoskopik Böbreküstü Bezi Tümörü Ameliyatı Sonrası Yaşam Nasıldır?
- Cerrahi operasyonun sonrasında hasta doktorunun tüm öneri ve talimatlarına harfiyen uymalıdır. Hastaların büyük bir bölümü ameliyattan sonra birkaç gün içerisinde kendilerini daha iyi hissederler. Fakat bu vücudun iyileşmek için zamana ihtiyaç duyduğu gerçeğini değiştirmez.
- Laparoskopik Adrenalektomi ameliyatının ardından hastalar bir süre cerrahi bakım ünitesinde gözetim altında tutulurlar. Kimi zaman kan basıncının düzenlenebilmesi için hastaların yoğun bakıma alınması gerekebilir. Hastalar genellikle bir veya iki gün içerisinde taburcu edilirler.
- Aldosteron hormonu üreten tümöre sahip hastalar doktorun belirleyeceği süre boyunca ilaç kullanmaya devam etmelidirler.
- Ameliyat geçiren hastalar taburcu olup evlerine döndüklerinde tümüyle hareketsiz kalmamalı ama kendilerini zorlayacak aktivitelerden de kaçınmalıdırlar.
- Operasyondan sonraki gün pansumanlar çıkartılarak duş alınabilir.
- Hastalar hafif ağrı şikayetleri yaşayabilirler. Ancak bu durum doktorun vereceği ağrı kesiciler ile kontrol altına alınabilir.
- Genellikle hastalar bir haftanın ardından normal gündelik yaşantılarına dönebilirler.
- Ameliyattan sonra kontrol randevularının aksatılmaması, iyileşme sürecinin sağlıklı şekilde tamamlanması açısından büyük önem taşır.
Laparoskopik Böbreküstü Bezi Tümörü Ameliyatı Sonrası Gelişebilecek Komplikasyonlar Nelerdir?
Her ameliyatta olduğu gibi böbreküstü bezi ameliyatlarında da komplikasyon görülme ihtimali bulunur. Olası komplikasyonlar arasında:
- Kanama
- Organ yaralanmaları
- Anesteziye bağlı etkiler
- Kan basıncının yükselmesi
- Yara sorunları ve benzeri durumlar sıralanabilir.
Doktorunuzu Ne Zaman Aramalısınız?
- 39 derece veya üzerinde seyreden ve düşmeyen ateş
- Karın şişliğinin giderek artması
- İlaçların ağrıları kesmekte yetersiz kalması
- Kanama
- Mide bulantısı ve kusma gözleniyorsa
- Tiremeler yaşanıyorsa
- Öksürük ve solunum problemleri yaşanıyorsa
- Yemek yemekte ve sıvı almakta zorlanıyorsanız doktorunuzla iletişim kurmanız gerekir.
Böbreküstü Bezi Tümörlerinde Tanı Nasıl Kesinleştirilir?
Böbreküstü bezinde tespit edilen her kitle bir tümör veya kanser anlamına gelmez. Tanı konulma sürecinde ilk olarak söz konusu kitlenin hormon üretip üretmediği, büyüklüğü, yapısı ve çevredeki diğer dokularla ilişkisi incelenir. Bu yüzden sadece görüntüleme tetkiklerinin sonuçlarına bakılarak operasyon kararı alınmaz.
Hastanın yaşadığı şikayetler ve hastanın tıbbi öyküsünün yanı sıra kan ve idrar tetkikleri ile hormon seviyeleri incelenir. Özellikle kortizol, katekolaminler ve aldosteron gibi hormonların incelenmesi, tümörün işlevsel olup olmadığının anlaşılmasını sağlar. Bilgisayarlı tomografi ve MR gibi görüntüleme teknolojileri ile kitlenin özelliklerinin daha kapsamlı şekilde incelenmesi mümkündür.
Böbreküstü Bezi Kitlelerinde Ameliyat Kararı Nasıl Verilir?
Böbreküstü bezinde bir kitle tespit edilmesi tek başına cerrahi operasyonu gerekli kılmaz. Ameliyat kararı alınırken kitlenin hormon üretip üretmediği, boyutu, görüntüleme bulguları ve kitlenin kötü huylu olma ihtimali birlikte değerlendirilir.
Hormon salgılayan bazı tümörlerde cerrahi tedavi gerekli olabilir. Benzer biçimde görüntüleme tetkiklerinde şüpheli özellikler taşıyan veya büyüme gösteren kitlelerde de cerrahi operasyon seçeneği gündeme gelebilir. Kötü huylu tümör şüphesi taşıyan hastalarda ise cerrahi operasyonun kapsamı, kitlenin yayılım durumuna göre belirlenir. Bu yüzden adrenal kitlelerde tedavi planlaması endokrinoloji, onkoloji ve genel cerrahi gibi farklı uzmanlık dallarından gelen hekimlerin ortak değerlendirmesiyle hazırlanır.
Böbreküstü Bezi Ameliyatında Tümörün İyi Huylu Olup Olmadığı Nasıl Anlaşılır?
Adrenal kitlelerin büyük bir kısmı iyi huyludur. Fakat bir kitlenin kesin olarak değerlendirilebilmesi için hastanın hormon sonuçları, klinik özellikleri ve görüntüleme bulguları birlikte incelenmelidir.
Özellikle rastlantısal olarak tespit edilen adrenal kitlelerde tümörün büyüklüğü ve görüntüleme özellikleri, cerrahi operasyon kararı açısından önemlidir. Kötü huylu tümör şüphesi olan, büyük veya çevredeki diğer dokularla ilişki kuran kitlelerde ameliyatın açık cerrahi yöntemi ile yapılması gerekebilir. Bu yüzden böbreküstü bezinde tümör olması doğrudan kişinin kanser olduğu anlamına gelmez. Tümörün özelliklerinin detaylı şekilde değerlendirilmesi gerekir.
Tek Böbreküstü Bezi Alınırsa Vücutta Ne Değişir?
Tek taraflı adrenalektomi operasyonunun ardından diğer böbreküstü bezi yeterince hormon üretebiliyorsa vücut hormonal dengesini büyük oranda koruyabilir. Fakat bu durum her hasta için aynı olmaz. Özellikle hormon üreten tümörler dolayısıyla ameliyat edilen hastalarda ameliyat sonrasında hormon düzeyin yakından izlenmesi gerekebilir.
Operasyondan önce hormon üretiminin nasıl olduğu, diğer böbreküstü bezinin durumu ve çıkarılan tümörün özellikleri incelenerek ameliyat sonrasında takip planı oluşturulur. Gerekli hallerde hastalarda geçici veya uzun süreli hormon desteği uygulanması gerekebilir.
Böbreküstü Bezi Ameliyatından Sonra Kontroller Neden Önemlidir?
Laparoskopik adrenalektomi ameliyatından sonra sadece cerrahi bölgenin iyileşmesi değil, hormonal dengenin de takip altında tutulması gerekir. Özellikle hormon salgılayan tümörlerde operasyonun ardından kan basıncı, elektrolit değerleri ve hormon düzeyleri doktor tarafından takip edilir.
Çıkarılan dokunun patolojik olarak incelenmesi de tedavi sürecinin en önemli parçalarından biridir. Patolojik inceleme tümörün özellikleri hakkında bilgi sağlar. Takip ve tedavi planlamasının belirlenmesine yardımcı olur. Bu yüzden operasyon sonrasında kontrol randevuları aksatılmamalıdır.
Böbreküstü Bezi Tümörlerinde Hangi Durumlarda İkinci Görüş Alınmalıdır?
Adrenal kitlelerde operasyon kararı hastanın yaşamını ve takip sürecini doğrudan etkileyebilir. Bu yüzden de hormon üreten, büyük boyutlu ya da kötü huylu olma ihtimali olan kitlelerde farklı uzmanlık dallarından gelen hekimlerin görüşünün alınması gerekebilir.
Tanı konulurken belirsizlik söz konusu ise operasyonun açık ya da kapalı yöntemle yapılacağına karar verilemiyorsa ikinci bir uzman görüşü alınabilir. Bu sayede tedavi seçenekleri daha iyi analiz edilir. Özellikle de karmaşık adrenal tümörlerde hastanın multidisipliner bir ekip tarafından değerlendirilmesi büyük avantaj sağlar.
Laparoskopik Böbreküstü Bezi Tümörü Cerrahisi Hizmeti Sunulan Şehirler Hangileri?
Adana’da Prof. Dr. Nurkan Törer ve ekibi, laparoskopik cerrahi teknolojisiyle böbreküstü bezi tümörlerinin tedavisinde öncü konumda... Hatay, Gaziantep, Mersin, Kayseri, Diyarbakır, Osmaniye, Şanlıurfa, Malatya, Konya, Nevşehir, Kilis, Aksaray, Adıyaman, Elazığ, Batman, Siirt, Şırnak, Muş, Karaman, Yozgat, Hakkari, Kahramanmaraş, Erzincan ve Niğde gibi farklı illerden gelen hastalar, minimal invaziv laparoskopik ameliyatlarla güvenli tedavi olanağı buluyor.
Laparoskopik Böbreküstü Bezi Tümörü Cerrahisi Fiyatları Nasıl Belirlenir?
Ameliyat fiyatları, hastanın sağlık durumu, kullanılan cerrahi sistemler, cerrahın deneyimi ve hastanenin teknik donanımına göre değişir. Ayrıca hizmet verilen bölge ve ameliyat öncesi-sonrası süreçler fiyatı etkiler. Güncel fiyat bilgisi için bizimle iletişime geçerek tedavi sürecinize güvenle yön verebilirsiniz.
Böbreküstü Bezi Tümörleri Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Böbreküstü bezinde kitle bulunması kanser anlamına gelir mi?
Hayır, böbreküstü bezinde tespit edilen kitlelerin tamamı kanser değildir. Kitlenin yapısı, büyüklüğü, hormon üretimi ve görüntüleme bulguları birlikte değerlendirilmelidir.
Böbreküstü bezi tümörü ameliyat edilmezse ne olur?
Her adrenal tümörün cerrahi olarak çıkartılması gerekmez. Fakat hormon üreten, büyüme eğilimi gösteren veya kötü huylu olma ihtimali olan bazı tümörlerde tedavide geç kalınması sağlık sorunlarına neden olabilir.
Böbreküstü bezi ameliyatı sonrası hormon ilacı kullanılır mı?
Ameliyattan sonra her hastanın hormon gereksinimi aynı değildir. Tek taraflı ameliyatın ardından diğer bez yeterince çalışıyorsa sürekli olarak hormon tedavisi uygulanması gerekmeyebilir. Fakat bazı hastalarda geçici veya uzun süreli hormon desteğine ihtiyaç duyulabilir.
Laparoskopik adrenalektomi sonrası ne zaman işe dönülür?
Ameliyat sonrası işe dönüş süresi gerçekleştirilen ameliyatın kapsamına, hastanın genel sağlık durumuna ve yaptığı işin fiziksel ağırlığına göre değişir. Hafif günlük aktivitelere daha erken dönülebilir. Ancak daha ağır fiziksel aktiviteler için doktorun onayı beklenmelidir.
Böbreküstü bezi tümörü tekrarlar mı?
Tümörün türü ve patolojik özelliklerine göre takip ihtiyacı şekillenir. Özellikle kötü huylu ya da hormon üreten tümörlerde düzenli olarak kontrollerin yapılması gerekir.
Böbreküstü bezi ameliyatı kilo değişikliğine neden olur mu?
Hormon üreten bir tümörden dolayı operasyon gerçekleştirildiyse, hormon düzeylerinin normale dönmesi vücutta bazı değişikliklere yol açabilir. Kilo değişiminin nedeni ve seyri doktor tarafından incelenir.
Böbreküstü bezi ameliyatından sonra tansiyon düzelir mi?
Tansiyon yüksekliğinin nedeni eğer hormon üreten bir adrenal tümör ise operasyonun ardından kan basıncında düzelme görülebilir. Fakat hipertansiyonun başka sebepleri de olabileceği için sonuç her hasta için farklılık gösterebilir.
Böbreküstü bezi tümörü için hangi doktora başvurulur?
Hastanın değerlendirme sürecinde endokrinoloji, endokrin cerrahisi veya genel cerrahi uzmanlarından faydalanılabilir. Hormon üreten veya cerrahi açıdan karmaşık kitlelerde farklı branşlardan gelen hekimlerin ortak değerlendirme yapması gerekebilir.
Adana'da En İyi Böbreküstü Bezi Tümörü Ameliyatı Yapan Doktor Kimdir?
“Adana’da en iyi böbreküstü bezi tümörü ameliyatı yapan doktor kimdir?” sorusu; adrenal bezde kitle veya tümör tespit edilen ve cerrahi tedavi seçeneğini araştıran hastalar tarafından sıkça sorulmaktadır. Ancak sağlık hizmetlerinde “en iyi” gibi üstünlük ifade eden değerlendirmeler bilimsel olarak nesnel biçimde kanıtlanamadığı gibi sağlık mevzuatı açısından da uygun değildir.
Böbreküstü bezi tümörlerinin tedavisi; kitlenin boyutu, hormon üretip üretmediği, görüntüleme bulguları, kötü huylu olma ihtimali ve hastanın genel sağlık durumu değerlendirilerek kişiye özel planlanır. Uygun hastalarda laparoskopik adrenalektomi (kapalı böbreküstü bezi ameliyatı) tercih edilebilir. Tedavi sürecinde doğru tanı, uygun cerrahi yöntemin belirlenmesi ve deneyimli bir uzman tarafından düzenli takip önem taşır.