Kasık fıtığı, kişinin karın duvarında zaman içerisinde meydana gelen bir zayıflığın neticesinde, karın içi dokuların bu gölgeye doğru yer değiştirmesini ifade eder. Genellikle ani gelişen bir durum gibi algılansa bile kasık fıtığının gelişiminde günlük yaşam alışkanlıkları, karın içi basıncını arttıran durumlar ve doğumsal yatkınlık gibi faktörler de etkili olmaktadır. Bu yüzden kasık fıtığının nedenlerini bilmek ve kasık fıtığı riskini azaltacak önlemler almak gerekir. Adana’da hastalarına hizmet veren Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Nurkan Törer, kasık fıtığı nedenleri nelerdir, nasıl oluşur sizler için anlattı.
Kasık Fıtığı Nasıl Oluşur?
Kasık fıtığı kasık kanalında oluşur. Bu bölgede doğuştan gelen veya sonradan oluşan bir zayıflık, karın içi basıncının artması gibi durumlar kasık fıtığı oluşması için uygun bir zemin yaratır.
Normal koşullar altında karın duvarı, organları içeride tutabilmek için güçlü bağ dokularına ve kaslara sahiptir. Fakat bu yapıda meydana gelen bir zayıflık, aşırı basınç halinde veya doğumsal bir açıklık söz konusu ise kasık fıtığı ortaya çıkabilir. Bu yüzden kasık fıtığı oluşumunda tek bir neden değil, birden fazla faktör etkili olur.
Kasıkta Fıtık Neden Olur?
Doğuştan Gelen (Konjenital) Nedenler
Kimi insanlar doğdukları andan itibaren adeta fıtığa hazır haldedir. Bebek henüz anne karnındayken, karın içinden kasığa doğru inen kanalların, doğumun ardından tümüyle kapanmaması, ileride fıtık oluşumu için zemin yaratır. Bu durum özellikle erkek çocuklarda meydana gelen fıtık olgularının temel nedenidir.
Karın İçi Basıncını Artıran Durumlar
Karın duvarına içeriden baskı uygulanmasına neden olan her etken, zayıf bir noktada fıtıklaşmaya neden olabilir. Yoğun sigara kullanımından kaynaklanan kronik öksürük nöbetleri, kabızlıktan dolayı sürekli ıkınma ve karın kaslarının bundan dolayı zorlanması önemli birer fıtık nedenidir. Egzersiz sırasında veya iş gereği ağır yük kaldırmak, prostat problemleri gereği ıkınma da kasık fıtığı gelişmesine yol açabilir.
Yaşam Tarzı ve Sağlık Durumu
Yaşımız ilerledikçe kas dokusu, elastikiyetini yitirmeye başlar. Eğer obezite de söz konusu ise karın duvarına biriken yük artar. Bunun yanı sıra diyabet gibi kronik sağlık sorunları da doku kalitesine zarar vererek fıtık riskini arttırır.
Genetik Yatkınlık ve Kolajen Yapısı
Eğer ailede kasık fıtığı öyküsü varsa veya kalıtsal bir özellikten dolayı kolajen sentezi zayıfsa kasık fıtığı görülme riski artar. Buna karşın genetik yatkınlıktan dolayı oluşan kasık fıtığı riski günümüzde yama uygulamaları ile kontrol altına alınabilmektedir.
Kasık Fıtığına Yol Açan Risk Faktörleri Nelerdir?
- Uzun süreler devam eden, kronik ve şiddetli öksürük
- Kronik kabızlık şikayeti ve ıkınma
- Ağır yük kaldırma
- Obezite
- Hızlı kilo değişimleri
- İlerleyen yaşla birlikte kas dokusunda meydana gelen zayıflama
- Geçmişte yaşanan karın ameliyatları
- Aile bireylerinde kasık fıtığı öyküsünün bulunması
Tüm bu faktörler kasık fıtığı riskini arttırır. Ancak bu risk unsurlarını taşımak muhakkak fıtık olacağınız anlamına gelmez. Risk altında olduğunuzu bilerek hareket edebilir ve bu sayede sağlığınızı koruyabilirsiniz.
Erkeklerde Kasık Fıtığı Nedenleri Nelerdir?
Kasık fıtığının erkeklerde, kadınlardan daha yaygın görülmesinin temel nedeni erkeklerin anatomik yapısıdır. Zira erkeklerde kasık kanalından testislerin inişi esnasında meydana gelen doğal bir açıklık söz konusudur. Bu da erkeklerde kasık fıtığı görülme riskini arttırır. Bunların yanı sıra;
- Kasık kanalının doğumdan sonra tümüyle kapanmaması
- Ağır fiziksel efor gerektiren işler
- Ağır kaldırmak
- Karın içi basıncının artması
- Prostat büyümesinden dolayı sık sık ıkınma
- Sigara kullanımı ve buna bağlı kronik öksürük şikayetleri erkeklerde görülen kasık fıtıklarının temel nedenleridir.
Kadınlarda Kasık Fıtığı Neden Olur?
Kadınlarda kasık fıtığı daha nadir görülen bir durumdur. Kadınlarda görülen kasık fıtığının nedenleri arasında:
- Hamilelik ve doğumdan dolayı karın duvarının zorlanması
- Kronik kabızlık şikayeti
- Hormonal dalgalanmalardan dolayı bağ dokusunun olumsuz etkilenmesi
- Uzun süreler boyunca ayakta kalmayı gerektiren işlerde çalışma
- Obezite
- Hızlı kilo değişimleri
Bebeklerde Kasık Fıtığı Neden Olur?
Bebeklerde görülen kasık fıtıkları yetişkinlerden bazı farklılıklar gösterir. Anne karnında testislerin karın içerisinden torbaya inerken oluşan kanal, doğumun ardından kapanmazsa kasık fıtığı meydana gelebilir. Bu sorun kız bebeklerde de oluşabilir. Bebeklerde kasık fıtığı nedenlerini sıralamamız gerekirse:
- Prematüre doğum
- Doğum ağırlığının düşük olması
- Aile bireylerinde kasık fıtığı öyküsünün bulunması
- Bağ dokusunda bazı gelişimsel bozuklukların yaşanması
Kasık Fıtığı Oluşumunda Yaşın Etkisi Var Mıdır?
İleri yaşlarda bağ dokular elastikiyetini kaybetmeye başlar. Bu da karın duvarının dayanıklılığına zarar verir. Bunun sonucunda kasık fıtığı olasılığı artar. Elli yaş üzeri bireylerde fıtık şikayetlerine daha sık rastlanmaktadır.
Kasık Fıtığından Korunmak Mümkün mü?
Kasık fıtığı her zaman önlenebilen bir olgu değildir. Özellikle doğumsal yatkınlıktan kaynaklanan kasık fıtığı olgularının tümüyle önlenmesi mümkün olmayabilir. Fakat risk etkenlerinin azaltılması, fıtık oluşumunu geciktirebilir veya şiddetini azaltabilir.
- Bu yüzden ağır yükleri kaldırırken doğru teknik kullanmak
- Sağlıklı bir vücut ağırlığına sahip olmak
- Düzenli egzersizler yaparak karın kaslarını güçlendirmek
- Kronik öksürük şikayetini ortadan kaldırmak
- Kabızlık önleyici, lif bakımından zengin bir beslenme alışkanlığı geliştirmek kasık fıtığı riskini azaltır.
