Mide kanseri veya bilimsel adıyla gastrik kanser; küresel ölçekte en yaygın görülen kanser türleri arasında yer alır. Özellikle erken evrelerde herhangi bir belirti veya semptom göstermeyen mide kanseri bu yüzden tanı konulması zor bir kanser türüdür. Birçok vakada tanı geç konulduğu için son derece ciddi bir sağlık sorunu olarak dikkat çeker. Bu yüzden her insan mide kanserine neden olan risk faktörlerini tanımalı ve olabildiğince erken tanı konulmalıdır. Adana’da hastalarına hizmet veren Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Nurkan Törer mide kanserine yol açan faktörleri, mide kanseri nedenlerini ve korunma yollarını sizler için anlattı.
Mide Kanserini Yakından Tanıyalım
Mide kanseri; midenin iç yüzeyini kaplayan hücrelerin hızlı ve kontrolsüz şekilde büyüyüp çoğalması sonucunda gelişen bir hastalıktır. Toplum genelinde en yaygın görülen mide kanseri türü adenokarsinom olarak öne çıkar. Bu tür mide kanserleri, mide mukozasında bulunan bez hücrelerinden kaynaklanmaktadır. Nadiren lenfoma, gastrointestinal stromal tümörler ve nöroendokrin tümörlerle de karşılaşılabilmektedir.
Mide Kanseri Neden Olur? Mide Kanseri Riskini Arttıran Durumlar Nelerdir?
Mide kanseri vakalarının altında birden fazla neden olabilmektedir. Örneğin genetik etkenler, çevresel koşullar ve kişinin yaşam tarzı alışkanlıklarına dair unsurlar ayrı ayrı veya birlikte mide kanserine yol açabilir. Mide kanserinin en önemli nedenlerini tek tek incelememiz gerekirse:
Helicobacter Pylori Enfeksiyonu
Mide kanseri vakalarının en önemli risk unsurlarından bir tanesi Helicobacter Pylori isimli bir çeşit bakteridir. Mide mukozasında bulunan bu bakteri vücutta kronik bir iltihaba yol açar. Bu iltihaplanma zaman içerisinde hücre yapısında bazı bozulmalara neden olabilir. Bu yüzden helicobakter pylori, Dünya Sağlık Örgütü tarafından kesin kanserojen listesinde tanımlanmıştır.
Beslenme Alışkanlıkları
Beslenme birçok hastalık için olduğu gibi mide kanseri için de önemli bir risk unsurudur. Yanlış ve sağlıksız beslenme alışkanlıkları mide kanseri gelişimine neden olabilmektedir. Bu alışkanlıkları sıralamamız gerekirse:
- Aşırı tuzlu gıdalarla beslenmek
- Tütsülenmiş ve işlenmiş et ürünlerini fazlaca tüketmek
- Nitrat ve nitrit içerikli gıdalarla beslenmek
- Meyve ve sebzelerin yeterli miktarda tüketilmemesi mide kanseri riskini arttırabilmektedir.
Mide sağlığını koruyabilmek için antioksidanlar bakımından zengin bir beslenme rutini oluşturmak gerekebilir.
Sigara ve Alkol Kullanımı
Sigara tüketimi diğer birçok kanser türü için olduğu gibi mide kanseri için de önemli bir risk unsurudur. Mide kanserine yol açan en önemli çevresel faktörlerden biri sigara tüketimi ve pasif içiciliktir. Bunun yanı sıra aşırı miktarda alkol tüketimi zamanla mide mukozasının zarar görmesine yol açabilir ve kanser vakalarını tetikleyici etki gösterebilir.
Genetik Yatkınlık
Aile bireylerinde mide kanseri öyküsü bulunan kişiler için mide kanseri riski daha yüksektir. Özellikle bazı gen mutasyonlarının doğrudan mide kanseri gelişimi ile ilişki halinde olduğu bilinmektedir. Bu yüzden genetik risk taşıyan kişilerin mide kanseri açısından düzenli olarak taramadan geçirilmesi tavsiye edilir.
Kronik Mide Hastalıkları
Midede gelişen bazı kronik rahatsızlıklar, uzun vadede kanser riskini meydana getirebilmektedir. Bu hastalıklar:
- Atrofik Gastrit
- Kronik Gastrit
- Mide Polipleri
- Ve Mide Ülseridir.
Bu hastalıklara sahip kişilerin mide sağlığının düzenli olarak takip altında tutulması gerekir.
Obezite
Obezite olgusu özellikle midenin üst bölümünde meydana gelen kanserler üzerinde büyük rol oynar. Fazla kilolu olmak, vücutta hormonal ve metabolik bazı değişikliklere neden olabilir. Ve bu değişimler kanser tehlikesini arttırabilmektedir.
İleri Yaş ve Cinsiyet Faktörü
Mide kanserinin görülme sıklığı 50 yaş üzeri bireylerde belirgin şekilde daha yüksektir. Bunun yanı sıra erkeklerde kadınlara kıyasla daha yaygın görülen mide kanseri olguları için cinsiyet de bir risk faktörü olarak değerlendirilebilir.
Çevresel ve Mesleki Faktörler
İş veya yaşam koşulları gereği maruz kalınan bazı kimyasallar mide kanseri tehlikesini arttırmaktadır. Kauçuk, kömür veya metal gibi maddelerle temas halinde çalışan kişilerde mide kanserine daha sık rastlanmaktadır.
Mide Kanserinden Korunmak Mümkün mü?
Mide kanseri riskini tümüyle önlemek her zaman için mümkün değildir. Fakat risk unsurlarını azaltarak kendimizi mide kanserinden koruyabiliriz. Örneğin:
- Dengeli ve sağlıklı beslenme alışkanlıkları edinmek
- Düzenli olarak sağlık taramalarından geçmek
- Obeziteden korunmak ve sağlıklı kiloda olmak
- Sigara ve alkol kullanımını sonlandırmak
- Helicobakter Pylori enfeksiyonunu tedavi ettirmek mide kanserinden korunmanıza yardımcı olabilir.
Mide Kanserinin Erken Tanısı İçin Tanımamız Gereken Belirtiler Nelerdir?
Her kanser türü gibi mide kanserinin tedavisinde de erken tanı büyük avantaj sağlar. Ancak mide kanseri erken evrede bariz belirtiler göstermeyebilir. Bu yüzden tanı konulması zorlaşmaktadır. İlerleyen evrelerde görülen mide kanseri belirtileri şu şekildedir:
- Mide ağrısı
- Mide Bulantısı
- Kusma
- İştah kayıpları
- Kilo kayıpları
- Yutma güçlüğü
- Ve kansızlık gibi şikayetler mide kanserinin işaretçisi olabilir.
Mide Kanseri ve Nedenleri Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Mide Kanseri En Çok Kimlerde Görülür?
Mide kanseri vakalarına dair istatistiksel veriler incelendiğinde en çok 50 yaş üstü bireyler ve erkeklerde mide kanserine rastlandığı görülmektedir. Bunun yanı sıra sigara tüketen veya helicobacter pylori enfeksiyonu yaşayan kişilerde de mide kanserinin sıkça görüldüğünü söylemek mümkündür.
Mide Kanseri Bulaşıcı Mıdır?
Hayır, mide kanseri bulaşıcı nitelikte bir hastalık değildir. Buna karşın mide kanserinin en önemli risk unsurlarından biri olan helicobacter pylori enfeksiyonu insandan insana bulaşabilen bir bakteridir. Dolaylı olarak bu bakterinin bulaşma riski mide kanseri riskini de etkilemektedir.
Mide Kanseri Erken Teşhis Edilebilir Mi?
Evet, endoskopi taramasının düzenli aralıklarla yapılması mide kanserinin erken aşamada tespit edilmesini sağlar. Bu yüzden risk grubunda değerlendirilen kişilerin düzenli aralıklarla tarama yaptırmaları gerekir. Erken tanı hastalığın başarılı şekilde tedavi edilmesinde büyük bir etkiye sahiptir.
Mide Kanseri Tamamen İyileşebilir Mi?
Erken aşamada tanı konulan mide kanseri vakalarında tedavinin başarıya ulaşma şansı bir hayli yüksektir. Cerrahi tedavi seçenekleri, kemoterapi uygulamaları ve radyoterapi gibi yöntemler erken tanı alan mide kanseri vakalarının tedavisinde başarılı sonuçlar vermektedir.
Hangi Besinler Mide Kanserine Karşı Koruyucudur?
Taze sebze, meyve, antioksidan bakımından zengin gıdalar ve lifli gıdalar doğrudan kansere karşı koruma sağlamasa bile mide sağlığını destekler ve dolaylı yoldan mide kanserine karşı bir önlem olarak değerlendirilebilirler.
Mide Kanseri Ağrı Yapar Mı?
Erken evrelerdeki mide kanseri olguları çoğu zaman herhangi bir ağrıya neden olmaz. Ancak ileri evrelerde mide bölgesinde ağrı şikayetlerine rastlanabilmektedir.
