Kasık fıtığı, karın içerisinde bulunan yumuşak dokuların veya organların bir bölümünün alt karın duvarından kasıklara doğru dışarı çıkması ve kasıkta bir şişlik meydana getirmesidir. Kasık fıtıkları erkeklerde kadınlara kıyasla üç kat fazla görülen bir rahatsızlıktır. Kasık fıtığı genellikle ağrı ve şişlik gibi belirtilerle kendisini gösterir. İlerleyen yaş, kabızlık, obezite, sigara kullanımı, bağ dokulardaki zayıflama kasık fıtığına yol açabilir. Kasık fıtığının tek tedavi yöntemi kasık fıtığı ameliyatıdır. Peki kasık fıtığı olanlar ne zaman acile gitmeli? Adana’da hastalarına hizmet veren Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Nurkan Törer kasık fıtığı vakalarında acil müdahale gerektiren durumları sizler için anlattı.
Kasık Fıtığı Nasıl Anlaşılır?
Kasık fıtığına karşı tetikte olup zamanında tıbbi yardıma başvurmak için belirtileri tanımak gerekir. Kasık fıtığından şüphelenmemizi gerektiren belirtileri sıralamamız gerekirse:
- Kasık kemiğinin her iki yanında hapşırma, ıkınma, öksürme veya dik durma sırasında belirgin hale gelen şişlik bulunması.
- Kasık kemiğindeki çıkıntıda hissedilen yanma ve ağrı
- Kasıklarda baskı ve ağırlık hissedilmesi
- Karın şişkinliği
- Mide bulantısı
- Kusma
- Ateş
- Gaz çıkaramama
- Fıtık bölgesinde görülen morarma ve kızarma
Acilde Hernilere Yaklaşım Nasıldır?
Toplam nüfusun yaklaşık yüzde onluk bölümü yaşamları süresince en az bir çeşit fıtık geliştiriyor. Bu yüzden fıtık olguları en yaygın cerrahi durumlardan biri olma özelliğine sahip. Fıtıklar anatomik olarak yerleşim yerine, fıtık içeriğine ve bu içeriklerin mevcut durumuna göre sınıflandırılırlar.
Eğer fıtık kesesinin kendisi yumuşaksa ve fıtık boyun defektinden geriye doğru kolaylıkla değiştirilebiliyorsa fıtık itilebilen (redüktabl) olarak tanımlanır. Fıtık eğer sert, ağrılı ve doğrudan manuel basınçla geri itilemiyorsa sıkışmış fıtık olarak adlandırılır. Boğulma ise sıkışmanın sonucunda meydana gelir ve kan akışının bozulmasına neden olur. Boğulmuş fıtıklar şiddetli ağrılara ve bağırsak tıkanıklığına neden olur. Boğulmuş bir fıtık akut cerrahi müdahale gerektiren acil bir tıbbi tablodur.
Kasık Fıtığı Olanlar Hangi Belirtilerde Acile Gitmeli?
Aşağıdaki belirtilerden biri veya birkaçı varsa zaman kaybetmeden acil servise başvurulmalıdır:
Şiddetli ve Geçmeyen Kasık Ağrısı – Kasık fıtığı vakalarında hafif ağrılar görülmesi olağandır. Buna karşın aniden başlayan ve giderek artan bir ivme gösteren ağrılar söz konusuysa, dinlenmenize rağmen ağrıda bir azalma olmuyorsa derhal acile gitmeniz gerekir.
Normalde kasık fıtığı hafif ağrıya neden olabilir. Ancak ani başlayan, giderek artan ve dinlenmeyle geçmeyen ağrı acil bir duruma işaret edebilir.
Fıtık Şişliğinin Sertleşmesi ve İçeri İtilememesi - Önceden elle bastırdığınızda içeri doğru itebildiğiniz fıtık şişliği, giderek sertleşmiş ve yerine doğru itilemez hale gelmişse bu fıtığın sıkıştığı anlamına gelir ve acil müdahale gerektirir.
Şişliğin Aniden Büyümesi veya Renk Değiştirmesi – Fıtık bölgesinde ani görülen büyümeler, morarmalar, kızarıklıklar ya da koyulaşmalar söz konusu ise bu gibi hallerde doku dolaşımının bozulması tehlikesi mevcuttur. Bu yüzden fıtık şişliğinde ani bir büyüme veya renk değişimi tespit ederseniz derhal acile başvurun.
Bulantı, Kusma ve Gaz–Dışkı Çıkaramama – Kasık fıtığı eğer bağırsakları sıkıştırmışsa hastada mide bulantısı, kusma, gaz ve dışkı çıkaramama problemleri meydana gelir. Bu belirtileri fark ettiğiniz anda acile başvurmanızda yarar vardır.
Yüksek Ateş ve Genel Durum Bozukluğu – Yüksek ateş, çarpıntı, halsizlik ve genel sağlık durumunun bozulması da bağırsakların hasar görmesinin işaretçisi olabilir.
Kasık Fıtığında Boğulma (Strangülasyon) Belirtileri – Kasık fıtığının boğulması bu olgulardaki en ciddi ve tehlikeli tablodur. Bu yüzden şiddetli karın ve kasık ağrıları gördüğünüzde, bulantı ve kusma şikayetleri yaşadığınızda, sert, ağrılı ve yerine itemediğiniz bir şişlik tespit ettiğinizde acil tıbbi yardım almanız gerekir. Bu gibi vakaların acilen ameliyata alınması hayat kurtarıcıdır.
Acil Şartlarda Fıtık Ameliyatları
Karın duvarı fıtıklarının tedavisi ancak cerrahi operasyonla mümkündür. Cerrahlar kesin tanı alan fıtıklar için ameliyat önerirler. Özellikle bebeklerde ve çocuklarda görülen kasık fıtığı olgularında boğulma riski yüksektir. Bu yüzden zaman kaybetmeden ameliyat edilmeleri gerekir. Yine kadınlarda görülen inguinal ve femoral herniler için de operasyonda geç kalmamak gerekir. Zira bu gibi fıtıklar oldukça dar bir açıklıktan dışarı çıkmıştır ve karın içerisine geri dönmesi son derece zordur. Zamanla daha sıkıntılı hale gelebilir. Göbek fıtıklarının büyük bir bölümü bu bağlam içerisinde değerlendirilir.
Karın duvarındaki bir zayıflıktan ya da açıklıktan dışarı çıkan karın içi organ ve dokular bu geçiş noktasında sıkışırsa ve karın içine geri dönemezse bu durum boğulmuş fıtık anlamına gelir. Boğulmuş fıtık beslenme bozuklularının gelişmesine neden olabilir.
Bağırsakta beslenme bozulur ve tedavi olmakta geç kalınırsa kangrene yol açabilir ve barsak kısımları canlılığını kaybedebilir. Bu gibi hallerde fıtık ameliyatının ötesine geçerek geniş kapsamlı bir karın ameliyatı gerçekleştirmek gerekebilir. Canlılığını yitiren barsak kısımlarının çıkartılması ve canlı olan iki ucun birbirine bağlanması gerekir.
Normal koşullarda fıtık operasyonları komplikasyon riski düşük ve ölüm oranı sıfıra yakın seviyede olan bir cerrahi operasyondur. Fakat boğulan fıtıklarda hem hastanın hastanede kalması gereken süre hem de yoğun bakım gereksinimi artar. Üstelik olası komplikasyon riski de büyük oranda artar. Bu operasyonlarda can kaybı riski de söz konusu olabilir. Eğer hasta ileri yaşta, düşkün ve çok sayıda sistemik hastalığa sahipse operasyonun tehlike düzeyi de fazladır. Kasık fıtığı tanısında geç kalmak bu riskleri arttırır. Bu yüzden boğulmuş fıtıklar acil cerrahi tedavi gerektiren olgulardır. Geç kalınmadan, saatler içerisinde ameliyat edilmesi gerekir.
