Göbek fıtığı; göbek deliği çevresindeki karın duvarının zayıflamasının neticesinde karın içi dokuların dışarı doğru çıkıntı yapması ile birlikte gelişen yaygın bir fıtık türüdür. Hemen her yaşta karşımıza çıkabilen göbek fıtığı fazla kilo, ağır kaldırma, hamilelik veya karın içi basıncını arttıran durumlardan dolayı yetişkinlerde daha sık görülür. Peki göbek fıtığı her zaman ağrıya neden olur mu? Göbek bölgesinde hissedilen ağrılar ne zaman tehlikeli bir durumun varlığını gösterir? Adana’da hastalarına hizmet veren Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Nurkan Törer göbek fıtığının ağrı ile ilişkisini, yol açtığı belirtileri ve tedavi yöntemlerini sizler için anlattı.
Göbek Fıtığı Ağrı Yapar mı?
Evet göbek fıtığı ağrı şikayetlerine neden olabilir. Fakat ağrının karakteri ya da şiddeti kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Hastaların bir bölümü göbek çevresinde yumuşak bir şişlik hissederken, bazı hastalar hareket ettikleri sırada bariz bir ağrı ve rahatsızlık hissedebilir. Göbek fıtığı kaynaklı ağrılar genellikle şu durumlarda artış gösterir:
- Ağır bir yük kaldırılırken
- Uzun süreler boyunca ayakta kalındığında
- Egzersiz esnasında
- Ikınma, öksürme ve hapşırma gibi karın içi basıncını arttıracak durumlar sonrasında
- Günün ilerleyen saatlerinde ağırların şiddetlenebilir.
Hastalığın başlangıç aşamasında hafif şekilde seyreden göbek fıtığı ağrısı, fıtığın büyümesi ile birlikte daha belirgin ve rahatsız edici hale gelir.
Göbek Fıtığı Ağrısı Nasıl Hissedilir?
Göbek fıtığından kaynaklanan ağrılar genellikle şu şekillerde tarif edilir:
- Hafif sızı
- Göbek çevresinde hissedilen baskı
- Yanma
- Batma şeklinde ağrı
- Çekilme veya gerilme şeklinde hissedilen ağrı
- Hastaların bazıları ise sadece göbekte meydana gelen çıkıntının kıyafetlere temas etmesi ile tetiklenen bir rahatsızlık hissederler.
Göbek Fıtığının Diğer Belirtileri Nelerdir?
Göbek fıtığı vakalarında ağrı haricinde hissedilen diğer belirtiler ise şu şekildedir:
- Göbek deliğinde meydana gelen şişlik
- Ayakta durma sırasında belirgin hale gelen çıkıntı
- Yatar pozisyondayken küçülen veya kaybolan şişlikler
- Karnın öne duvarında hissedilen dolgunluk
- Fiziksel aktiviteler esnasında hissedilen rahatsızlık
- Öksürdüğünüzde belirgin hale gelen şişlik
Küçük boyuttaki göbek fıtığı olguları uzun süreler boyunca herhangi bir belirti göstermeden varlığını sürdürebilir. Bu gibi fıtıklar rutin muayeneler sırasında rastlantısal olarak tespit edilebilir.
Göbek Fıtığında Şiddetli Ağrı Tehlikeli midir?
Kimi zaman aniden başlayan ve giderek artı gösteren ağrılar ciddi bir komplikasyona işaret ediyor olabilir. Özellikle şu gibi belirtilerle karşılaşıyorsanız zaman kaybetmeksizin bir sağlık kuruluşuna başvurmanız gerekir:
- Şiddetli seyreden ve süreklilik arz eden ağrılar
- Sertleşme gösteren ve içeri itilemeyen şişlikler
- Yüksek ateş
- Karın bölgesinde şişlik
- Mide bulantısı ve kusma
- Şişliğin morarması ya da kızarması
- Gaz ve dışkı çıkarmada güçlük
Sıraladığımız bu belirtiler fıtık kesesi içerisine taşan bağırsağın sıkıştığını yani fıtığın boğulduğunu işaret ediyor olabilir. Bu gibi vakalarda acil cerrahi müdahale uygulanması gerekebilir.
Göbek Fıtığı Neden Ağrı Yapar?
Göbek fıtığı vakalarında ağrıların meydana gelmesinin başlıca nedenlerini sıralamamız gerekirse:
- Karın duvarında oluşan açıklığın zaman içerisinde genişleme göstermesi
- Fıtık kesesinin gerilmesi
- Karın içindeki yağ dokusunun sıkışması
- Bağırsakların fıtık kesesine taşması
- Karın içi basınçta artış yaşanması
Bu yüzden göbek fıtığı hastalarında ağrı şikayetleri zaman zaman azalma gösterebilir. Fakat ağrı semptomunun altında yatan fıtık kendiliğinden iyileşme gösteremediği için koşullar değiştiğinde yeniden şiddetli ağrılar oluşabilir.
Göbek Fıtığı Nasıl Teşhis Edilir?
Göbek fıtığı tanısı genel cerrahi uzmanı bir hekim tarafından yapılan fiziksel muayenenin ardından konulabilir. Fakat gerekli hallerde doktor bazı görüntüleme teknolojilerine de başvurabilir. Bu tetkikler arasında:
- Ultrasonografi
- Bilgisayarlı tomografi
- Manyetik rezonans yani MR tetkikleri gelir.
Bu tetkikler sayesinde fıtığın büyüklüğü ve içeriği kapsamlı şekilde incelenebilir ve tanı kesinleştirilebilir.
Göbek Fıtığı Nasıl Tedavi Edilir?
Yetişkin bireylerde meydana gelen göbek fıtığı olguları kendiliğinden iyileşme gösteremez. Uygulanacak tedavi planlaması ise fıtığın boyutuna, hastanın yaşadığı şikayetlere ve komplikasyon gelişme riskine göre şekillenir.
Cerrahi Tedavi
Şiddetli belirtilere yol açan ve zaman içerisinde büyüme gösteren göbek fıtıklarına karşı en etkili tedavi yöntemi cerrahi operasyonlardır. Göbek fıtığı ameliyatı sırasında:
- Hastanın fıtık kesesi onarılır
- Karın duvarında oluşan açıklık kapatılır
- Gerekli hallerde yama yani mesh uygulanarak onarım güçlendirilir.
Günümüzde hastaların önemli bir bölümü için laparoskopik yani kapalı cerrahi yöntemi öncelikli tercihtir. Fakat tedavide nasıl bir yol izleneceği, genel cerrahi uzmanı bir hekim tarafından hastanın bireysel koşulları ve ihtiyaçları gözetilerek belirlenir.
Göbek Fıtığı Ameliyatı Geciktirilebilir mi?
Herhangi bir belirti göstermeyen, küçük boyutta ve büyümeyen fıtıklar, belirli periyotlarla takip edilebilir. Fakat eğer:
- Ağrılar görülüyorsa
- Fıtık büyüme eğilimindeyse
- Hastanın yaşam kalitesi zarar görüyorsa
- Sıkışma ve boğulma riski söz konusu ise ameliyat kararı alınabilir.
Erken aşamada planlanan cerrahi operasyonlar özellikle acil ameliyat gerektirebilecek şiddetli komplikasyonların önlenmesini sağlar.
Göbek Fıtığını Önlemek İçin Neler Yapılabilir?
Göbek fıtığı oluşumunu engellemek her zaman mümkün olmasa da risk faktörlerini azaltmak için alabileceğiniz bazı önlemler vardır. Bunlar:
- Sağlıklı vücut ağırlığına erişmek ve ideal kilonuzu korumak
- Ağır yük kaldırmanız gerektiğinde doğru teknik kullanmak
- Kronikleşen kabızlık durumu varsa tedavi olmak
- Kronik öksürük şikayetlerini kontrol altına almak
- Düzenli egzersizler yaparak karın kaslarını güçlendirmek
Sonuç Olarak
Göbek fıtığı her zaman için ağrılara yol açmasa bile özellikle karın içi basıncının arttığı zamanlarda şiddetli ağrı, baskı ve rahatsızlığa neden olabilir. Aniden başlayan şiddetli ağrılar veya fıtığın sertleşmesi acil değerlendirme gerektirir. Zira bu belirtiler ciddi komplikasyonların habercisi olabilir. Göbek fıtığı vakalarının erken tanı alması, doğru tedavi uygulanması hem kişinin yaşam kalitesini arttırır hem de olası tehlikelerin önüne geçilmesini sağlar.
Göbek Fıtığı Ağrıları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Göbek fıtığı sürekli ağrı yapar mı?
Hayır göbek fıtığı kaynaklı ağrılar her zaman sürekli değildir. Zaman zaman kendisini gösterebilir ya da bazı hareketlerden kaynaklı olarak da meydana gelebilir.
Göbek fıtığı kendiliğinden geçer mi?
Yetişkinlerde görülen göbek fıtıkları kendiliğinden iyileşme göstermez. Kalıcı ve kesin çözüm cerrahi operasyondur.
Göbek fıtığına masaj yapmak doğru mudur?
Hayır, fıtık kesesine baskı uygulamak veya bilinçsizce fıtık kesesini içeri itmeye çalışmak kesinlikle tavsiye edilmez. Bu davranış, komplikasyon görülme riskini büyük oranda arttırır.
Göbek fıtığı ne zaman acil müdahale gerektirir?
Şiddetli ağrılar, sertleşen şişlik, morarma, mide bulantısı, kusma, gaz çıkarma güçlüğü gibi semptomlar gözlendiğinde zaman kaybetmeden bir genel cerrahi uzmanına başvurmak gerekir.
