Kolonoskopi işlemi, kalın bağırsak ve rektumun iç yüzeyinin özel bir kamera kullanılarak incelenmesini sağlayan, endoskopik bir tanı ve tedavi yöntemidir. Kolonoskopi işlemi genellikle güvenli kabul edilen bir tıbbi uygulamadır. Fakat her girişimsel uygulamada olduğu gibi kolonoskopi işleminde de bazı riskler veya komplikasyonlar meydana gelebilir. Kolonoskopi sonrasında görülebilen gaz, şişkinlik, hafif şiddette karın krampları çoğu zaman geçici etkilerdir. Karşılaşılabilen daha ciddi komplikasyonlar arasında ise özellikle polip çıkarılması ya da biyopsi örneği alınmasının neticesinde görülebilen kanama ve nadiren karşımıza çıkan bağırsak perforasyonu sayılabilir. Adana’da hastalarına hizmet veren Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Nurkan Törer, kolonoskopi işlemi riskli mi, olası riskler ve korunma yöntemleri neler sizler için anlattı.
Tercih ettiğiniz yapay zekâ aracında, yalnızca bu sayfadaki bilgilere dayalı kısa bir özet oluşturun.
Bu özet yapay zekâ tarafından üretilir, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Kesin bilgi için hekiminize danışın.
Kolonoskopinin Riskleri Nelerdir?
Kolonoskopi işlemi esnasında veya sonrasında meydana gelebilecek riskler işlemin sadece tanı amaçlı mı yoksa polip çıkarmak veya biyopsi örneği almak için mi yapıldığına göre değişebilir. Başlıca riskleri sıralamamız gerekirse kanama, bağırsak duvarında perforasyon, sedasyondan kaynaklı reaksiyonlar ya da nadiren karşımıza çıkan enfeksiyondan söz edebiliriz. Özellikle polip çıkarmak amacıyla uygulanan kolonoskopi işlemlerinde perforasyon ya da kanama benzeri komplikasyonlarla karşılaşma riski artabilir.
Ancak kolonoskopinin risk düzeyini değerlendirirken hastanın genel sağlık durumu, yaşı, diğer hastalıkları, kullanması gereken ilaçlar veya yapılacak olan kolonoskopi işleminin kapsamı da muhakkak göz önünde bulundurulmalıdır. Bu yüzden hastanın kolonoskopi öncesinde özellikle kanama riskini tetikleyebilecek ilaçlar kullanıyorsa bu durumu doktoru ile paylaşması gerekir.
Kolonoskopi Sonrası Karın Ağrısı Normal mi?
Kolonoskopi işleminin ardından bağırsakta, hava veya karbondioksitten kaynaklı olarak gaz, hafif karın krampları ya da şişkinlik gibi etkiler görülebilmektedir. Ancak bu şikayetler genellikle geçici ve kısa süreli olarak ortaya çıkar ve çoğu zaman kendiliğinden düzelir.
Buna karşın eğer giderek artış gösteren şiddetli karın ağrıları, belirgin karın şişliği, ateş ya da genel sağlık durumunda bozulma gibi durumlar söz konusu ise bu durum olağan iyileşme sürecinin bir parçası olarak değerlendirilmemelidir. Bilhassa sürekli devam eden şiddetli karın ağrıları veya şişkinlik ciddi bir komplikasyon olan kolon perforasyonu şüphesi ile tıbbi değerlendirmeye tabi tutulmalıdır.
Kolonoskopide Bağırsak Delinmesi Riski Var mı?
Evet, kolonoskopi uygulaması sırasında bağırsak perforasyonu ile karşılaşılabilir. Fakat bu son derece nadiren karşımıza çıkan bir komplikasyondur. Perforasyon; endoskopun mekanik etkisi, bağırsak duvarına uygulanan basınç ya da polip çıkartılması gibi işlemlere bağlı olarak ortaya çıkabilir.
Geçtiğimiz yıllarda yayımlanan ve yaklaşık 38,5 milyon kolonoskopi uygulamasını kapsayan geniş bir çalışmada kolonoskopiye bağlı perforasyon görülme ihtimalinin yaklaşık 10 bin işlemde 5,15 olarak kayda geçtiği görülmektedir. Fakat bu oran farklı hasta gruplarını ve farklı işlem türlerini kapsayan genel bir tahmin olarak değerlendirilmeli, risk faktörlerinin bireysel özelliklere göre şekilleneceği unutulmamalıdır.
Kolonoskopide Kanama Olur mu?
Kolonoskopi sonrasında özellikle biyopsi örneği alınması ya da polip çıkarılması halinde hafif kanamalar meydana gelebilir. Birçok hafif kanama, herhangi bir ciddi problem olduğu anlamına gelmez. Buna karşın yoğun geçen, tekrarlayan veya devam eden kanamalar muhakkak doktor tarafından değerlendirilmelidir.
Kolonoskopide Sedasyonun Riski Var mı?
Kolonoskopi işlemi sırasında hastanın konforunu sağlamak için sedasyon uygulanabilir. Sedasyondan dolayı bazı kişilerde nadiren solunum ya da kalp damar sistemine ilişkin sorunlar görülebilir. Bu risk hastanın yaşı, kullandığı ilaçlar veya eşlik eden mevcut hastalıkları gibi faktörlere göre şekillenir. Bu yüzden işlem öncesinde hastanın mevcut hastalıkları ve düzenli kullandıkları ilaçlar hakkında doktorunu bilgilendirmesi gerekir.
Kolonoskopi Sonrası Hangi Durumlarda Doktora Başvurulmalı?
Kolonoskopi işleminin ardından hafif gaz veya şişkinlik görülmesi beklenen etkilerdir. Fakat aşağıda sıraladığımız belirtilerden biri ile karşılaşırsanız zaman kaybetmeden doktorunuzla iletişime geçmeniz ve acil tıbbi yardım almanız gerekir;
- Şiddetli ya da giderek artış gösteren karın ağrısı
- Karında belirgin şişkinlik
- Yüksek ateş ve titreme
- Yoğun veya devam etme eğilimi gösteren rektal kanamalar
- Sürekli mide bulantısı ve kusma
- Kişinin genel sağlık durumunda belirgin bir kötüye gidiş
Özellikle şiddetli karın ağrısına kanama, karın şişliği veya yüksek ateş eşlik ediyorsa kişinin ciddi komplikasyonların dışlanması için derhal tıbbi olarak değerlendirilmesi gerekir.
Kolonoskopinin Faydası Riskinden Fazla mı?
Bu sorunun yanıtı her hasta için farklıdır. Kolonoskopinin yapılma nedeni de önemlidir. Kolonoskopi uygulaması; bağırsak kanaması, açıklanamayan sindirim sistemi problemleri, kolorektal kanser taraması ve bağırsak alışkanlıklarında meydana gelen değişikliklerin taranması gibi farklı nedenlerle gerçekleştirilebilir. Bunun yanı sıra işlem esnasında tespit edilen bazı bağırsak poliplerinin çıkartılabilmesinden dolayı kolonoskopi sadece bir tanı aracı değil aynı zamanda bir tedavi aracı olarak da değerlendirilebilir.
Bu yüzden kolonoskopi işlemine karar verilirken taramanın sağlayabileceği fayda ve neden olacağı risklerin birlikte değerlendirilmesi gerekir. Kolonoskopinin gerekli olup olmadığına ve işlem esnasında uygulanacak yönteme gastroenteroloji uzmanı karar vermelidir.
Kolonoskopi Riskleri Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Kolonoskopi tehlikeli bir işlem midir?
Kolonoskopi işlemi genellikle güvenli kabul edilen bir uygulamadır. Ancak bazı durumlarda kanama, perforasyon veya sedasyondan kaynaklı reaksiyonlar gibi komplikasyonların gelişme riski söz konusu olabilir.
Kolonoskopiden sonra kanama normal midir?
Eğer kolonoskopi biyopsi örneği almak için veya polip çıkarılması için uygulanıyorsa az miktarda kanama görülebilmektedir. Fakat yoğun, tekrar eden, devam etme eğilimi gösteren kanamalar muhakkak doktor tarafından değerlendirilmelidir.
Kolonoskopiden sonra şiddetli karın ağrısı normal mi?
Kolonoskopi sonrası hafif gaz ve kramplar görülebilir. Buna karşın şiddetli ya da giderek artan karın ağrıları normal olarak kabul edilmemeli, karın şişliği ya da yüksek ateş eşlik ediyorsa derhal doktora başvurulmalıdır.
Kolonoskopide bağırsak delinebilir mi?
Evet, bağırsak perforasyonu nadir görülen kolonoskopi komplikasyonları arasında yer alır. Ve bazı durumlarda ek tedaviyi ya da cerrahi müdahaleyi gerekli kılabilir.
Kolonoskopinin riski yaşa göre değişir mi?
Risk değerlendirmesinde kişinin yaşı, genel sağlık durumu, eşlik eden hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve işlemin kapsamı göz önünde bulundurulmalıdır. Özellikle ileri yaştaki kişilerde veya bazı kronik hastalıkları bulunan kişilerde komplikasyon riski artış gösterebilir.
Kolonoskopi sonrası ne zaman acile başvurulmalıdır?
Şiddetli karın ağrısı, yoğun ve devam eden kanama, belirgin karın şişliği, yüksek ateş, titreme ya da genel sağlık durumunda hızlı kötüleşme gibi belirtiler söz konusu ise geç kalmadan acil tıbbi değerlendirmeye başvurmak gerekir.
