Safra Taşı Olanlar Ne Yemeli, Ne Yememeli?

Safra taşı bulunan kişiler beslenirken sindirim sistemini zorlayabilecek, yağ oranı yüksek öğünlerden kaçınmalı, olabildiğince dengeli bir beslenme rutini oluşturmalıdır. Safra taşı olanlar ne yemeli ne yememeli sorusunun yanıtı her hasta için farklılık gösterebilir. Ancak sebze ve meyve bakımından zengin, tam tahılların yer aldığı, yağsız veya az yağlı protein kaynaklarının yer aldığı dengeli bir beslenme rutini oluşturulmalı, yeterince sıvı tüketmeye de özen gösterilmelidir. Safra taşı olan kişiler kızartma gibi aşırı yağlı yiyeceklerden, doymuş yağ oranı yüksek işlenmiş gıdalardan uzak durulmalıdır. Safra taşından kaynaklanan ağrı ve sindirim şikayetlerinin tetiklenmemesi açısından beslenme düzenine özen gösterilmelidir. Adana’da hastalarına hizmet veren Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Nurkan Törer, safra taşı olan hastalar nasıl beslenmeli sizler için anlattı.

Safra Taşı Olanlar Ne Yemeli?

Bir insanın safra taşı olması tümüyle yağsız beslenmek zorunda olduğu anlamına gelmez. Yağlar, insan vücudunun gereksinim duyduğu besin öğelerinden biridir. Bu yüzden yağı tamamen hayatımızdan çıkarmak yerine olabildiğince dengeli beslenmek ve şikayetlere neden olan gıdaları tespit etmek gerekir. Özellikle büyük öğünlerin ardından şiddetli ağrı şikayetleri yaşayan kişiler daha küçük ve düzenli öğünler halinde beslenebilirler. Safra taşı olanlar beslenmelerinde şu gıdalara yer verebilirler:

• Sebze ve meyveler
• Tam tahıllı gıdalar
• Yulaf ve esmer pirinç gibi lifli tahıllar
• Mercimek, fasulye ve nohut gibi baklagiller
• Tavuk ve yağsız et gibi az yağlı proteinler
• Balık
• Az yağlı süt ve süt ürünleri
• Sağlıklı yağ kaynakları
• Yeterli miktarsa sıvı tüketmek
• Şekersiz sıvılar tüketmek

Lif bakımından zengin, çeşitli ve dengeli bir beslenme düzeni oluşturmak kişinin genel sağlık durumu açısından da fayda sağlar. Fakat belirli bir gıdanın şikayetlerinizi arttırdığını fark ederseniz, o besini tüketmeyi durdurabilirsiniz.

Safra Taşı Olanlar Ne Yememeli?

Safra taşı olan kişiler yağ oranı yüksek öğünler tükettikten sonra şiddetli karın ağrıları ve hazımsızlık gibi şikayetler yaşayabilirler. Bu yüzden kızartma, yağlı etler, işlenmiş et ürünleri, hamur işleri, krema ve tereyağı içeren gıdaların tüketiminin sınırlandırılması gerekir. Özellikle şu yiyeceklere karşı temkinli olunması gerekir:

• Fast food yiyecekler
• Kızartmalar
• Sucuk, sosis, salam gibi işlenmiş ve yağ oranı yüksek et ürünleri
• Yağlı kırmızı et
• Hayvansal yağlar
• Krema ve tam yağlı süt ürünleri
• Börek, kruvasan, poğaça gibi yağlı hamur işleri
• Cips ve benzeri kızartılmış atıştırmalıklar
• Tereyağı ve benzeri katı yağlar
• Aşırı yağlı soslar, mayonez v.s

Buradaki amaç tüm bu gıdaların yaşam boyu yasaklanması değildir. Safra taşı şikayetlerini hangi gıdaların tetiklediği her hasta için farklılık gösterebilir. Bu yüzden hastalar tükettiği gıdaların kendilerini nasıl etkilediğine dikkat etmeli ve kişisel tetikleyicilerini tespit etmelidir.

Safra Taşı Olanlar Yumurta Yiyebilir mi?

Safra taşı bulunan kişiler kesinlikle yumurta tüketemez diye bir kural yoktur. Fakat yumurta tükettikten sonra ağrı ya da sindirim şikayetleri yaşıyorsanız tüketim miktarını yeniden düzenleyebilirsiniz. Beslenmede önemli olan bir gıdayı tümüyle hayatınızdan çıkartmak değil dengeli ve sağlıklı bir beslenme düzeni oluşturmaktır.

Safra Taşı Olanlar Zayıflayabilir mi?

Fazla kilolu kişilerin kontrollü ve aşamalı şekilde kilo kaybetmesi kişinin genel sağlık durumu açısından faydalı olabilir. Fakat çok hızlı kilo vermek safra taşı oluşumu açısından risk teşkil edebilir. Kilo vermek isteyen safra taşı hastalarının beslenme planlaması doktor ve diyetisyen kontrolünde hazırlanmalıdır. Bu şekilde hem yeterli besin değerleri alınmalı hem de hızlı kilo kaybından kaçınılmalıdır.

Safra Taşı Ağrısını Beslenme ile Önlemek Mümkün mü?

Beslenme rutinindeki değişiklikler bazı kişilerde safra taşından kaynaklanan şikayetlerin kontrol altına alınmasına yardımcı olabilir. Fakat beslenme, mevcut safra taşlarını ortadan kaldırmaz. Özellikle yağlı öğünlerin sonrasında ağrı şikayeti yaşayanlar daha küçük porsiyonlar halinde ve düşük yağlı gıdalar tüketerek şikayetlerini hafifletebilirler.

Ancak unutmamak gerekir ki her hasta aynı gıdalara aynı şekilde tepki vermez. Tekrarlayan ve şiddetli ağrılara neden olan safra taşı vakalarında sadece beslenme değişikliklerine güvenmek yerine zaman kaybetmeden bir genel cerrahi veya gastroenteroloji hekimine başvurmak gerekir.

Safra Taşı Olanlar Kaç Öğün Yemeli?

Safra taşı bulunan herkes için genel geçer bir öğün sayısından bahsetmek doğru olmaz. Fakat büyük öğünlerin ardından şikayetleriniz artıyorsa daha küçük ve düzenli öğünler halinde beslenmeyi deneyebilirsiniz. Safra taşı hastaları uzun süreler boyunca aç kalmaktan ve tek bir öğünde aşırı yemek yemekten kaçınmalıdır. Bu sayede safra taşı kaynaklı şikayetler belli oranda kontrol altına alınabilir.

Safra Taşı Olanlar Nelere Dikkat Etmeli?

Safra taşı tanısı konulan kişiler sadece aşırı yağlı gıdalardan ve ısıl işlem görmüş et ürünlerinden uzak durmakla yetinmemeli aynı zamanda düzenli öğünler halinde beslenmeye de özen göstermelidir. Lif bakımından zengin, sağlıklı protein kaynaklarının, sebze ve meyvelerin yer aldığı, yağın kontrollü şekilde tüketildiği dengeli ve sağlıklı bir beslenme rutini şikayetlerinizi hafifletmenize yardımcı olabilir.

Bunun yanı sıra aşırı miktarda ve hızlı kilo kayıplarına yol açabilecek diyet uygulamalarından kaçınılmalı ve kişide şikayetler görülmesine neden olan yiyecekler tespit edilmelidir. Safra taşlarından dolayı tekrar eden ağrı ya da başka belirtiler söz konusu ise beslenme düzeninde değişiklikler yapmakla yetinilmemeli ve muhakkak tıbbi değerlendirme için uzman bir hekime başvurulmalıdır.

Safra Taşı Ne Zaman Acil Durum Olabilir?

Safra taşları kimi zaman safra kanallarını tıkayarak safra kesesi iltihabı ya da pankreatit gibi komplikasyonlara neden olabilir. Şiddetli ya da geçmeyen karın ağrısı, sarılık, titreme, ateş, sürekli kusma ve genel sağlık durumunda belirgin kötüye gidiş gibi belirtiler ortaya çıkarsa geç kalmadan hekim tarafından değerlendirmelidir.

Safra Taşı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Safra taşı olanlar zeytinyağı kullanabilir mi?

Zeytinyağı, doymamış yağ olarak sınıflandırılır, dengeli ve sağlıklı beslenmenin bir parçası olabilir. Buna karşın zeytinyağının da fazlaca tüketilmesi safra taşı kaynaklı şikayetleri tetikleyebilir. Bu yüzden tüketim miktarını kişisel toleransınıza göre ayarlamanız gerekir.

Safra taşı diyetle erir mi?

Beslenme düzeninde yapılacak değişiklikler halihazırda mevcut olan safra taşlarını eritemez. Sağlıklı bir diyetle safra taşı kaynaklı şikayetler kontrol altına alınabilir fakat tedavi gerektiren safra taşları doktor tarafından değerlendirilmeli ve uygun şekilde tedavi edilmelidir.

Safra taşı olanlar kahve içebilir mi?

Kahve her safra taşı hastası için zararlı değildir. Fakat kahve tükettikten sonra karın ağrısı, hazımsızlık ya da bir başka şikayet yaşıyorsanız tükettiğiniz kahve miktarını azaltabilir ya da sonlandırabilirsiniz. Beslenmede kişisel tetikleyicilerin tespit edilmesi önem taşır.

Safra taşı ameliyatından sonra aynı şekilde beslenmek gerekir mi?

Safra kesesi alındıktan sonra birçok insan kısa zaman sonra normal beslenme rutinine dönebilir. İlk aşamada özellikle yağlı gıdalar sindirim şikayetlerine yol açabilir. Bu yüzden başlangıçta daha düşük yağlı ve küçük öğünlerle beslenmek fayda sağlayabilir.