Karın fıtığı veya tıbbi terminolojideki ismiyle abdominal herni, karın duvarını meydana getiren kas ve bağ dokularındaki zayıf bir notadan iç organların veya dokuların dışarı doğru çıkması ile gelişir. Toplum genelinde yaygın görülen cerrahi bir rahatsızlık olan karın fıtığı; en çok göbek fıtığı, kasık fıtığı veya kesi yeri fıtığı şeklinde karşımıza çıkar. Peki karın fıtıkları tehlikeli mi? Adana’da hastalarına hizmet veren Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Nurkan Törer karın fıtığına dair merak edilenleri sizler için anlattı.
Karın Fıtığı Nedir?
Karın fıtığı, karın içindeki basıncın artmasından dolayı organların karın duvarında bulunan zayıf bir bölgeden dışarı doğru itilmesinin sonucunda meydana gelir. Bu durum cilt altında şişlik, baskı hissi ve ağrı atakları ile kendisini gösterir. Karın fıtıkları:
- Göbek bölgesinde (Umbilikal herni)
- Kesi yerlerinde (İnzisyonel herni)
- Kasık bölgesinde (İnguinal herni) şeklinde kendisini gösterir.
Bilimsel açıdan fıtık oluşumu karın duvarının direnci ile iç basınç arasındaki dengenin bozulmasından kaynaklanır.
Karın Fıtığı Tehlikeli Mi?
Karın fıtıkları başlangıç aşamasında basit bir yumuşak doku çıkıntısı gibi görünür. Fakat zamanında ve doğru şekilde tedavi edilmediği takdirde ciddi komplikasyonlarla sonuçlanabilen, ilerleyici bir hastalıktır.
Hastalığın tehlike seviyesi fıtığın büyüklüğünden ziyade fıtık içeriğinin sıkışıp sıkışmaması ile ilgilidir. Karın fıtıklarının neden olduğu potansiyel risk unsurları ise şu şekildedir:
- Bağırsak sıkışması
- Bağırsak tıkanıklığı
- Kan akışında bozulmalar
- Doku ölümü
- Yaşamsal risk taşıyan boğulmuş fıtık
Özellikle strangülasyon durumu gelişirse organlara giden kan akımı kesintiye uğrar. Bu gibi durumlarda acilen cerrahi müdahale gerekir.
Karın Fıtığının Tehlikeli Olduğunu Gösteren Belirtiler Nelerdir?
Eğer aşağıdaki semptomlarla karşılaşıyorsanız bu fıtığın komplikasyon geliştirdiği anlamına gelebilir:
- Aniden başlayan ve giderek şiddetlenme eğilimi gösteren karın ağrısı
- Şişliğin içeri itilememesi
- Fıtık bölgesinde hissedilen hassasiyet ve sertlik
- Mide bulantısı ve kusma
- Karında şişkinlik oluşması
- Gaz ve dışkı çıkaramama hali
- Ciltte morarmaların ve kızarıklıkların meydana gelmesi
Bu gibi belirtilerle karşılaştığınızda geç kalmadan bir genel cerrahi hekimine başvurmanız gerekir.
Karın Fıtığı Neden Oluşur?
Karın fıtığı çoğu zaman karın duvarı yapısının zayıflamasının ve karın içi basıncın artmasının sonucunda meydana gelir. En yaygın görülen karın fıtığı nedenlerini sıralamamız gerekirse:
- Ağır yük kaldırma
- Kronik öksürük
- Obezite
- Kronik kabızlık ve ıkınma
- Hamilelik
- İlerleyen yaştan dolayı kasların zayıflaması
- Geçmişte geçirilen karın ameliyatları
Yapılan bilimsel çalışmalar özellikle bağ dokusu zayıflığının fıtık vakalarında önemli bir tetikleyici olduğunu göstermektedir.
Karın Fıtığı Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Karın fıtıkları tedavi edilmediği takdirde zaman içerisinde büyüme eğilimi gösterirler. Bu da ağrı şikayetlerinin daha da şiddetlenmesine yol açar. Kişinin günlük aktiviteleri kısıtlanmaya başlar ve sıkışma riski artış gösterir. Bu da acil ameliyat gereksinimini ortaya çıkarabilir.
Bu yüzden karın fıtığı söz konusu olduğunda ihmalkar davranılmamalı, cerrahi değerlendirme ile durum takip edilmelidir.
Karın Fıtığı Nasıl Tedavi Edilir?
Karın fıtığının kalıcı tek tedavisi cerrahi operasyondur. Günümüzde fıtık tedavisinde kullanılan yöntemler ise:
- Açık fıtık ameliyatı
- Laparoskopik fıtık ameliyatı
- Mesh yani yama ile onarım
Karın Fıtığı Kimlerde Daha Sık Görülür?
- Yaş ilerledikçe karın fıtığı görülme ihtimali de artış gösterir
- Fazla kilo sorunu yaşayan kişilerde
- Ağır işlerde çalışan kişilerde
- Kronik öksürüğü olan kişilerde
- Geçmişte karın bölgesinden cerrahi operasyon geçirenlerde
- Bağ dokularında zayıflık olan kişilerde karın fıtığına daha çok rastlanır.
Karın Fıtığı Önlenebilir Mi?
Karın fıtığını tümüyle önlemek mümkün olmasa da risk unsurları azaltılabilir. Bunun için:
- Düzenli olarak egzersiz yapılmalı ve kaslar güçlendirilmeli
- Sağlıklı kiloda kalmaya özen gösterilmeli
- Ağır yük kaldırmaktan kaçınılmalı
- Kabızlık önlenmeli ve buna yönelik beslenilmeli
- Sigara tüketimi sınırlandırılmalı
Karın Fıtığı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Karın fıtığı kendiliğinden geçer mi?
Hayır fıtık olguları kendiliğinden iyileşme göstermediği gibi zaman içerisinde ilerleme eğilimi gösterir.
Karın fıtığı ağrı yapar mı?
Evet, karın fıtıkları özellikle fiziksel aktivite sırasında, uzun süre ayakta kalındığında veya öksürme esnasında ciddi ağrı ataklarına neden olabilir. Ancak erken dönem fıtıklarda tamamen ağrısız olabilir.
Karın fıtığı ameliyatı zor bir ameliyat mı?
Günümüzde kullanılan laparoskopik cerrahi yöntemleri son derece konforlu bir iyileşme süreci sunar. Hastalar kısa süre içerisinde günlük yaşantılarına geri dönebilirler.
Karın fıtığı acil ameliyat gerektirir mi?
Sıkışma halinde veya ciddi düzeyde şiddetli ağrı ve kusma söz konusuysa acil cerrahi müdahale gerekli olabilir. Sıkışma halinde 6-8 saat içerisinde bağırsak rahatlatılmaz ise çürüme başlayabilir. Özellikle bağırsakların çürümeye başladığı durumlarda ise müdahale edilmemesi veya geciktirilmesi ölümcül olabilir.
Fıtık korsesi tedavi eder mi?
Hayır, korseler yalnızca geçici bir destek sağlar. Ancak bir tedavi uygulaması olarak değerlendirilemez.
Ameliyat sonrası fıtık tekrarlar mı?
Günümüzde kullanılan modern yama teknikleri sayesinde kasık fıtıklarının nüks oranı son derece düşüktür. Ancak bu olasılık tümüyle sıfırlanmış değildir. Kişinin yine dikkatli olması, doktorun öneri ve talimatlarına uyması gerekir.
